DeepSeek ra mắt V4, nhưng chưa thể bắt kịp đối thủ Mỹ

DeepSeek V4: Cạnh tranh Mỹ-Trung và tác động của thị trường AI toàn cầu

Trong bối cảnh cạnh tranh AI toàn cầu, DeepSeek vừa công bố phiên bản V4 gồm V4 Flash và V4 Pro. Đây là phiên bản được giới công nghệ chú ý nhờ mức giá cạnh tranh và cấu trúc kiến trúc tiến tiến. Tuy vậy, các đánh giá cho thấy V4 vẫn chưa rút ngắn đáng kể khoảng cách với các hệ thống hàng đầu của OpenAI và Google. Các nhận định này được các chuyên gia và nhà phân tích công nghệ đưa ra dựa trên kết quả kiểm tra và so sánh công bố gần đây.

Kiến trúc của V4 Pro được mô tả là một mixture-of-experts với tổng cộng 1,6 nghìn tỷ tham số, trong đó chỉ 49 tỷ tham số được kích hoạt mỗi lượt xử lý, giúp giảm chi phí vận hành. Đây là một mô hình open-weight lớn nhất hiện có, vượt qua các đối thủ nội địa như Moonshot AI và MiniMax theo số liệu công bố. Startup đặc biệt nhấn mạnh kỹ thuật gọi là Hybrid Attention Architecture, cho phép mô hình lưu giữ ngữ cảnh tốt hơn trong các cuộc hội thoại dài. Cửa sổ ngữ cảnh lên tới 1 triệu token đủ để xử lý toàn bộ một cơ sở mã hoặc một tài liệu dài trong một lần prompt.

Theo DeepSeek, V4-Pro vượt trội trong các bài kiểm tra toán học và lập trình so với nhiều mô hình mã nguồn mở và chỉ thua Google Gemini 3.1 Pro về tri thức tổng quát. Tuy nhiên, họ thừa nhận V4 vẫn đang ở sau các mô hình dẫn đầu khoảng 3–6 tháng.

V4-Pro được định giá 3,48 USD cho mỗi triệu token đầu ra, trong khi OpenAI và Anthropic lần lượt thu 25 USD và 30 USD cho cùng khối lượng công việc. V4 Flash thậm chí còn rẻ hơn, ở mức 0,28 USD. Một nhà phân tích cho rằng mức giá này là "trần giá", được đặt ở mức thấp hơn nhằm ngăn các đối thủ Mỹ tăng giá mà không bị coi là tham lam.

Để phát triển V4, DeepSeek hợp tác với Huawei và sử dụng công nghệ supernode kết hợp các cụm chip Ascend 950, đồng nghĩa với việc mô hình mới được đào tạo hoàn toàn trên phần cứng Trung Quốc, không phụ thuộc Nvidia. Theo Rishav Ganguli, nhà sáng lập New Dawn AI, quan điểm trước đây cho rằng không thể đào tạo một mô hình tiên tiến mà không có Nvidia đã được chứng minh là sai.

Cuộc đua AI giữa Mỹ và Trung Quốc ngày càng gay cấn được thể hiện qua Chỉ số AI Stanford 2026, cho thấy khoảng cách hiệu năng giữa mô hình tốt nhất của Mỹ và Trung Quốc đã thu hẹp xuống còn 2,7%. Trong năm 2025, Mỹ đầu tư 285,9 tỷ USD vào AI tư nhân, cao gấp 23 lần Trung Quốc, dù dẫn đầu về hiệu năng vẫn nằm ở Mỹ, song khoảng cách đang thu hẹp nhanh hơn dự đoán.

Chủ đề địa chính trị cũng hiện hữu khi Nhà Trắng cáo buộc các thực thể nước ngoài tham gia các chiến dịch quy mô công nghiệp nhằm tối ưu hóa các mô hình AI tiên tiến từ các công ty Mỹ. Ở thị trường chứng khoán, cổ phiếu của SMIC tăng khoảng 10% tại Hồng Kông, trong khi MiniMax và Knowledge Atlas giảm hơn 9% sau thông tin trên.

Thông tin từ Chỉ số Trí tuệ Nhân tạo (Stanford AI Index) năm 2026 cho thấy cuộc đua AI giữa hai nước đang thu hẹp. Dữ liệu cho thấy khoảng cách hiệu năng giữa Mỹ và Trung Quốc đã giảm mạnh so với năm 2023. Tuy nhiên, Mỹ vẫn dẫn đầu về năng lực tuyệt đối, còn Trung Quốc được cho là đã thực sự thu hẹp khoảng cách ở nhiều khía cạnh, dù vẫn còn nhiều tính năng còn chưa được tích hợp cùng với các công nghệ đa phương thức.

Nhìn xa hơn, sự ra đời của V4 không phải cú sốc duy nhất, mà còn là dấu hiệu cho thấy chu kỳ đổi mới công nghệ và chu kỳ địa chính trị có thể ảnh hưởng tới các quyết định đầu tư và chiến lược của các hãng công nghệ lớn. Các nhà phân tích cho rằng Washington vẫn tạo một hàng rào chip, nhưng hoạt động của DeepSeek cho thấy vòng bảo hộ này không phải là bất khả vượt qua.