MSCI có thể nâng hạng chứng khoán Việt Nam năm 2029, dòng vốn tiềm năng đạt 10 tỷ USD

Khả năng MSCI nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam

Theo ông Phạm Lưu Hưng, Giám đốc Phân tích SSI Research, trong kịch bản cơ sở, Việt Nam có thể được MSCI đưa vào diện xem xét nâng hạng vào năm 2028 và chính thức trở thành thị trường mới nổi vào năm 2029. Nếu được nâng hạng và chiếm tỷ trọng 0,5% trong các bộ chỉ số MSCI liên quan, dòng vốn tiềm năng có thể đạt khoảng 10 tỷ USD.

Chia sẻ tại chương trình “Café Chứng”, ông Hưng nhấn mạnh tiến trình này phụ thuộc vào việc tháo gỡ các điểm nghẽn thực tế, thay vì kỳ vọng dòng vốn rút khỏi các thị trường khác như Indonesia tự động chuyển sang. Bài học từ Indonesia cho thấy MSCI đặc biệt coi trọng mức độ thực thi cải cách, hơn là những chính sách mới chỉ dừng ở cam kết.

Quy mô dòng vốn và thời gian giải ngân

Ông Hưng ước tính tổng tài sản được quản lý của các quỹ theo dõi chỉ số MSCI tại thời điểm nâng hạng có thể vượt 2.000 tỷ USD. Nếu Việt Nam chiếm tỷ trọng 0,5%, dòng vốn tiềm năng khoảng 10 tỷ USD, nhưng tỷ trọng thực tế có thể cao hơn. Dòng vốn này sẽ được giải ngân nhiều đợt, tương tự cách FTSE triển khai, và có thể hoàn tất trong vòng 6-12 tháng sau khi nâng hạng, tức khoảng năm 2030 trong kịch bản cơ sở, hoặc sớm hơn (2029) nếu được nâng hạng từ năm 2028.

Theo ông Hưng, quy mô vốn này không chỉ cải thiện thanh khoản thị trường, với giá trị giao dịch bình quân ngày có thể đạt vài tỷ USD, mà còn thúc đẩy quá trình tổ chức hóa thị trường chứng khoán Việt Nam. MSCI có quy mô lớn hơn FTSE, và phần lớn quỹ chỉ số toàn cầu theo dõi các bộ chỉ số MSCI, nên việc nâng hạng sẽ mở ra cơ hội lớn cho dòng vốn thụ động và cả dòng vốn chủ động.

Những điểm nghẽn đang dần được tháo gỡ

Về lộ trình, nếu cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) được triển khai ngay đầu năm 2027, Việt Nam có thể được nâng hạng sớm hơn một năm (năm 2028). Các chuyển biến đã xuất hiện ở vấn đề free-float, như Petrolimex (PLX) đã giải quyết một phần vướng mắc, BSR và các doanh nghiệp thuộc PVN có kế hoạch cụ thể cho năm 2027. Masan High-Tech Materials (MSR) cũng tăng tỷ lệ free-float sau khi Masan thoái vốn một phần.

Tỷ lệ sở hữu nước ngoài hiệu dụng đang cải thiện nhờ nhiều cổ phiếu niêm yết với tỷ lệ tối đa. Nhóm doanh nghiệp phải hạ tỷ lệ sở hữu nước ngoài xuống 0% để rà soát ngành nghề có tổng vốn hóa khoảng 2-3% toàn thị trường, trong đó chỉ có 1-2 doanh nghiệp lớn trong tầm ngắm của quỹ chỉ số, nên không phải trở ngại lớn. CCP vẫn là nội dung cần triển khai rõ ràng, dự kiến vận hành trong quý I/2027 hoặc chậm nhất quý II/2027.

Nếu các cải cách được thực hiện đúng tiến độ, triển vọng nâng hạng có thể rõ ràng hơn vào cuối quý I hoặc đầu quý II/2027, tạo cơ sở cho nhà đầu tư nước ngoài đánh giá cơ hội đầu tư tại Việt Nam.

Kỳ vọng mở rộng cơ sở nhà đầu tư

Bên cạnh dòng vốn ngoại, sự tham gia của nhà đầu tư tổ chức trong nước dự kiến tăng trong 1-2 năm tới, với các tổ chức như SCIC tham gia tích cực hơn và các quỹ nội địa, kể cả quỹ liên quan bảo hiểm xã hội, có thể mở rộng. Sự kết hợp này sẽ giúp mở rộng cơ sở nhà đầu tư, cải thiện thanh khoản và hỗ trợ thị trường phát triển bền vững.