Khi nhà đầu tư tuyệt vọng nhất, các con số đang nói điều ngược lại?
NeoAI tóm tắt
Bài viết nhận định thị trường chứng khoán đang trong trạng thái bi quan khi nhiều cổ phiếu giảm sâu, nhưng dữ liệu lợi nhuận doanh nghiệp quý I-II/2026 vẫn tăng trưởng mạnh, định giá VN-Index ở vùng thấp lịch sử. Thông điệp chính là cơ hội cho nhà đầu tư dài hạn, đồng thời nhấn mạnh quản trị rủi ro; các mã PNJ, KOS, DGC được nêu làm ví dụ về rủi ro thanh khoản.
Cổ phiếu ảnh hưởng:
PNJ
Thông tin
"Bài viết nhắc đến PNJ như một ví dụ về cổ phiếu từng giảm sàn nhiều phiên, làm khó thoát hàng; không có thông tin mới về hoạt động kinh doanh nên chưa xác định xu hướng giá rõ ràng."
KOS
Thông tin
"Tương tự PNJ, KOS được dẫn làm ví dụ về rủi ro thanh khoản và giảm sàn; bài viết không cung cấp sự kiện mới tác động trực tiếp đến giá."
DGC
Thông tin
"DGC cũng được nêu trong nhóm cổ phiếu giảm sàn nhiều phiên; thông tin mang tính cảnh báo rủi ro, không có tín hiệu tăng/giảm rõ ràng từ bài viết."
Thị trường giảm nhưng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tăng
Bà Nguyễn Thị Bình Minh, Giám đốc trung tâm kinh doanh tại CTCP Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam, chỉ ra rằng trong bối cảnh nhiều cổ phiếu giảm sâu, nhà đầu tư dần mất niềm tin vào thị trường. Tuy nhiên, dữ liệu thống kê cho thấy bức tranh hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp vẫn đang tích cực.
Theo thống kê dựa trên 330 cổ phiếu có thanh khoản bình quân từ 50.000 cổ phiếu/phiên, có tới 70% cổ phiếu giảm giá từ đầu năm 2026, trong đó 41% mất trên 20% giá trị. Dù vậy, doanh thu và lợi nhuận của các doanh nghiệp niêm yết lại tăng trưởng mạnh, với quý I/2026 tăng lần lượt 23,5% và 38,2%, quý II tăng 38,9% và 50,8% so với cùng kỳ năm trước.
Nguyên nhân của sự trái chiều
Theo bà Minh, thị trường chứng khoán phản ánh kỳ vọng tương lai, không chỉ lợi nhuận hiện tại. Áp lực từ căng thẳng địa chính trị, giá năng lượng và lãi suất cao toàn cầu khiến nhà đầu tư yêu cầu mức sinh lời hấp dẫn hơn, dẫn đến định giá bị điều chỉnh giảm.
Ví dụ, một doanh nghiệp tăng EPS 20% nhưng nếu P/E giảm từ 15 lần xuống 10 lần, giá cổ phiếu vẫn giảm. Điều này giải thích cho hiện tượng doanh nghiệp tăng trưởng nhưng cổ phiếu đi xuống, đồng thời tạo ra mức định giá hấp dẫn hơn cho nhà đầu tư dài hạn.
Định giá thị trường ở mức thấp lịch sử
Dữ liệu MoneyGain cho thấy P/E của VN-Index tại ngày 23/10/2026 khoảng 12,3 lần, nếu loại nhóm Vingroup chỉ còn khoảng 10,3 lần. Đây là mức tương đương các vùng đáy quan trọng trong quá khứ như tháng 3/2020 (Covid-19), tháng 11/2022 (khủng hoảng trái phiếu) và tháng 4/2025 (cú sốc thuế quan).
Nhiều ngành trọng yếu đang giao dịch dưới trung bình lịch sử 5 năm: ngân hàng P/E khoảng 8 lần, bán lẻ gần 13 lần, dầu khí 8–9 lần. Dù vậy, định giá thấp không đảm bảo cổ phiếu tăng ngay, mà chỉ là cơ hội nghiên cứu để tìm doanh nghiệp có lợi nhuận tăng trưởng, dòng tiền tốt.
Quản trị rủi ro – hai tầng bảo vệ vốn
Bà Minh nhấn mạnh cần xây dựng hai tầng bảo vệ vốn. Tầng thứ nhất là giới hạn tổn thất cho từng giao dịch: nếu lỗ 30% cần tăng gần 43% để hòa vốn, lỗ 50% cần tăng 100%. Do đó, nhà đầu tư phải xác định trước mức chấp nhận lỗ thay vì đợi đến khi giảm sâu.
Tầng thứ hai là phân bổ vốn và quản trị thanh khoản. Những cổ phiếu như PNJ, KOS, DGC từng giảm sàn nhiều phiên liên tiếp, khiến nhà đầu tư khó thoát hàng. Vì vậy, không nên tập trung quá 20–25% danh mục vào một mã, điều chỉnh theo thanh khoản và khả năng chịu lỗ.
Hai lớp bảo vệ này bổ sung cho nhau, giúp kiểm soát rủi ro từng giao dịch và bảo vệ toàn bộ danh mục trước các tình huống bất ngờ.