Tuần giao dịch đầu tiên sau khi thị trường chứng khoán Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp khép lại với sắc đỏ trên diện rộng. Chỉ số VN-Index giảm 30,55 điểm, tương đương 1,68%, trong bối cảnh khối ngoại vẫn duy trì đà bán ròng mạnh mẽ.
Cụ thể, khối ngoại đã bán ròng 2.762 tỉ đồng trong tuần qua. Trong bốn phiên kể từ khi Việt Nam chính thức gia nhập nhóm thị trường mới nổi thứ cấp của FTSE Russell, chỉ có duy nhất một phiên khối ngoại ngừng bán ròng. Tính chung từ đầu năm 2026, tổng giá trị bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài đã lên tới hơn 95.000 tỉ đồng.
Dòng vốn ngoại tiếp tục chịu tác động lớn từ các yếu tố bên ngoài và chiến lược phân bổ vốn toàn cầu, trở thành lực cản đáng chú ý đối với thị trường. Xu hướng này nối dài đà bán ròng từ các năm trước, trong khi tỉ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài đã giảm mạnh kể từ năm 2019.
Mặc dù chứng khoán Việt Nam được dự báo có thể thu hút hàng tỉ USD sau nâng hạng, những con số này phản ánh tiềm năng thu hút vốn trong dài hạn thay vì lượng tiền đổ vào ngay lập tức. Dòng vốn thụ động được giải ngân theo từng giai đoạn, trong khi áp lực bán từ nhà đầu tư nước ngoài hiện hữu vẫn có thể tiếp diễn, bao gồm khả năng rút vốn của các quỹ đầu tư vào thị trường cận biên.
Diễn biến của nhiều thị trường từng được FTSE Russell nâng hạng cho thấy, giai đoạn tích cực nhất thường xuất hiện trước khi sự kiện chính thức có hiệu lực. Sau đó, thị trường thường bước vào giai đoạn phân hóa, củng cố và tích lũy kéo dài khoảng 3-6 tháng.
Theo ước tính, tổng lượng vốn ngoại có thể giải ngân vào Việt Nam đạt khoảng 8 tỉ USD trong vòng 12 tháng, bao gồm hơn 2 tỉ USD từ các quỹ thụ động. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, thị trường cần tiếp tục mở rộng quy mô vốn hóa, cải thiện thanh khoản, tháo gỡ hạn chế về tỉ lệ sở hữu nước ngoài và hoàn thiện các công cụ phòng ngừa rủi ro.
Rủi ro vẫn nằm ở môi trường lãi suất và lợi suất tại Mỹ, sức mạnh của đồng USD cũng như các cú sốc địa chính trị. Nếu lợi suất Mỹ tiếp tục tăng hoặc khẩu vị rủi ro toàn cầu suy giảm, dòng vốn vào thị trường mới nổi có thể chịu áp lực kéo dài. Không nhiều kỳ vọng về việc nâng hạng sẽ tạo ra cú đảo chiều mạnh ngay trong những tháng cuối năm, khi tác động rõ nét hơn được kỳ vọng từ năm 2027.