Thị trường trái phiếu doanh nghiệp: Khung pháp lý dần hoàn thiện, phát hành tiếp tục phân hóa

Khung pháp lý và diễn biến thị trường trái phiếu doanh nghiệp quý II/2026

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp trong quý II/2026 cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa nhóm tổ chức phát hành. Tỷ lệ chậm trả mới vẫn ở mức thấp và tỷ lệ thu hồi nợ tiếp tục được cải thiện. Ước tính có khoảng 235.000 tỷ đồng trái phiếu sẽ đáo hạn trong 12 tháng tới, làm nổi lên vấn đề huy động vốn mới cho các nhà phát hành.

Khung pháp lý được hoàn thiện và tác động tới thị trường

Chính phủ ban hành Nghị định số 200/2026/NĐ-CP ngày 5/6/2026 quy định về chào bán và giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tại thị trường trong nước và trái phiếu ra thị trường quốc tế. Theo VIS Rating, các quy định mới nâng cao tiêu chuẩn phát hành, đồng thời tăng yêu cầu công bố thông tin và bảo vệ nhà đầu tư. Tuy vậy, xếp hạng tín nhiệm chưa được sử dụng phổ biến và thị trường chưa hình thành đường cong lợi suất đáng tin cậy.

Theo các số liệu cuối quý II/2026, tổng giá trị trái phiếu đang lưu hành ước đạt 1.478 nghìn tỷ đồng, tương đương 10,9% GDP danh nghĩa. Trong đó, trái phiếu phát hành riêng lẻ chiếm 1.304 nghìn tỷ đồng (88%), còn trái phiếu phát hành ra công chúng là 175.000 tỷ đồng.

Cơ cấu dư nợ và phân bổ theo ngành

Dư nợ trái phiếu tập trung ở hai nhóm ngành lớn: ngân hàng và bất động sản dân cư. Ngân hàng dẫn đầu với 664.000 tỷ đồng, bất động sản dân cư chiếm 449.000 tỷ đồng. Theo VIS Rating, hai nhóm này chiếm khoảng 75% tổng dư nợ trái phiếu đang lưu hành.

Cơ cấu kỳ hạn có sự dịch chuyển so với năm trước: giá trị dưới một năm giảm từ 592.000 tỷ đồng xuống 326.000 tỷ đồng. Nhóm còn 1–3 năm tăng lên 598.000 tỷ đồng và trên 5 năm tăng lên 387.000 tỷ đồng. Điều này cho thấy dư nợ dài hạn ngày càng chiếm tỷ trọng lớn hơn.

Hoạt động phát hành và thanh khoản

Trong quý II/2026, tổng giá trị phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt 223.000 tỷ đồng, giảm 8,5% so với cùng kỳ. Ngân hàng vẫn dẫn đầu với 109.000 tỷ đồng, chiếm 49% tổng giá trị phát hành, nhưng giảm 39,4% so với cùng kỳ.

Bất động sản là nhóm phát hành thứ hai với khoảng 85.000 tỷ đồng, tăng 123% so với quý II/2025 và chiếm 38% tổng giá trị phát hành. Một số chủ đầu tư lớn tham gia là Vinhomes với 15.000 tỷ đồng và các lô 7.000 tỷ đồng của Hưng Long và ParkLand.

Giao dịch thứ cấp, chậm trả và thu hồi

Hoạt động trên thị trường thứ cấp cho thấy giá trị giao dịch bình quân đạt khoảng 6.300 tỷ đồng/ngày, tăng 12,8% so với cùng kỳ. HDBank và Vinhomes là hai trường hợp giao dịch trái phiếu lớn nhất quý này.

Tỷ lệ chậm trả mới ở 12 tháng gần nhất vẫn ở mức thấp ở 0,30%. Chỉ có một trái phiếu chậm trả lần đầu trong kỳ, do Công ty TNHH Phát triển Kinh doanh Xây dựng 3 phát hành với 2.210 tỷ đồng. Tỷ lệ thu hồi lũy kế đạt 47,7%, tăng 1,5 điểm phần trăm so với quý trước.

Tái cấp vốn và triển vọng nửa cuối năm

VIS Rating dự báo khoảng 235.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp sẽ đáo hạn trong 12 tháng tới. Trong điều kiện thanh khoản thắt chặt và mặt bằng lãi suất vẫn ở mức cao, nhu cầu tái cấp vốn của một số đơn vị phát hành được theo dõi chặt chẽ.

Nhìn xa hơn đến cuối năm 2027, dự báo phân bổ đáo hạn giữa các quý có sự khác biệt và trọng tâm ở quý III và IV/2026. Tổng mức đáo hạn quý IV/2026 ước đạt khoảng 40.000 tỷ đồng cho nhóm bất động sản dân cư, 18.000 tỷ đồng cho ngân hàng và 19.000 tỷ đồng cho các ngành khác. Trong số các trái phiếu sắp đáo hạn, khoảng 13.000 tỷ đồng trong quý III và 28.000 tỷ đồng trong quý IV/2026 thuộc nhóm đã chậm trả hoặc gia hạn.

Các tổ chức phát hành như ACB có 7.500 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn trong nửa cuối năm, Sacombank 5.000 tỷ đồng và LPBank 3.000 tỷ đồng. Ở nhóm phi ngân hàng, Vạn Trường Phát 8.000 tỷ đồng, Bất động sản Trường Minh 5.500 tỷ đồng và An Thịnh 5.000 tỷ đồng. Doanh nghiệp phát hành đã điều chỉnh coupon lên 14–16%/năm ở một số trái phiếu trong bối cảnh thanh khoản thắt chặt.

Trong bối cảnh này, phát hành sơ cấp được dự báo sẽ duy trì ở mức tương đương cùng kỳ năm trước, chủ yếu từ các tổ chức phi ngân hàng để đáp ứng nhu cầu đầu tư và tái cấp vốn, trong khi phát hành của ngân hàng được dự báo ở mức thấp do điều kiện thanh khoản.