Phòng thủ để bảo toàn vốn, cơ hội nào với chứng khoán?

Phòng thủ để bảo toàn vốn: cơ hội với chứng khoán?

Thị trường tài chính toàn cầu đang đối mặt với nhiều rủi ro, trong đó xung đột địa chính trị và áp lực lạm phát là những yếu tố chi phối dòng tiền đầu tư. Ở Việt Nam, diễn biến nửa đầu năm 2026 cho thấy định giá cổ phiếu vẫn ở mức hấp dẫn so với giá trị cơ bản, dù sự biến động vẫn còn cao và biên lợi nhuận có thể bị thu hẹp trong ngắn hạn.

Theo các nhận định của SHS (Trung tâm Phân tích Chứng khoán SHS), ba từ khóa mô tả thị trường nửa đầu năm là khó lường, thanh lọc và phòng thủ chờ đợi. Điều này phản ánh bối cảnh nội tại và diễn biến toàn cầu, khi VN-Index vừa trải qua chu kỳ điều chỉnh và bước vào giai đoạn quan trọng của quý III và quý IV năm nay.

Về cơ cấu vốn hóa, nhóm tài chính – ngân hàng và bất động sản vẫn chiếm tới khoảng 64% tổng vốn hóa thị trường, khiến một số cổ phiếu vốn hóa lớn đóng vai trò dẫn dắt chỉ số. Tình hình khối ngoại cho thấy dòng tiền nước ngoài đã bán ròng mạnh với khoảng 79.800 tỷ đồng, làm giảm đóng góp của các mã nước ngoài vào tăng trưởng chỉ số. Trong khi đó, dòng tiền nội vẫn được các nhà đầu tư trong nước hấp thụ và hỗ trợ mặt bằng giá ở mức tương đối ổn định tại cuối tháng 6/2026.

Theo KIS và các nhận định liên quan, tác động của khối ngoại nên được đánh giá trong mối quan hệ với tổng giá trị giao dịch toàn thị trường, thay vì chỉ nhìn vào số bán ròng riêng lẻ. Dòng vốn lạc quan về khả năng nâng hạng FTSE Russell vào 21/9/2026 vẫn mở cửa cho sự phân bổ vốn của các quỹ, dù quá trình này đòi hỏi sự cải thiện liên tục về quản trị và tính minh bạch của doanh nghiệp niêm yết.

Trong bối cảnh nội tại, nhiều chuyên gia cho rằng thị trường Việt Nam đang thiếu các câu chuyện tăng trưởng “bền vững” từ các doanh nghiệp công nghệ và sản xuất dịch vụ, thay vào đó phần lớn tăng trưởng được kỳ vọng từ nhóm phi tài chính và tài chính ngân hàng. Dragon Capital và các nhà phân tích lưu ý rằng việc điều chỉnh quy định niêm yết và loại bỏ rào cản đối với doanh nghiệp đổi mới sáng tạo là yếu tố then chốt để nâng chất lượng hàng hóa trên thị trường vốn và thu hút dòng vốn lâu dài.

Theo nhận định của FiinGroup dựa trên dữ liệu từ 928 doanh nghiệp (đại diện ~87,2% vốn hóa), lợi nhuận sau thuế năm 2026 dự kiến tăng khoảng 14,1%, thấp nhất trong 3 năm gần đây. Động lực tăng trưởng được dự báo sẽ chuyển dịch sang nhóm phi tài chính với mức tăng dự kiến ~10,7%, trong khi nhóm tài chính được kỳ vọng tăng trưởng khoảng 17,2%. Khi sự phục hồi tiêu dùng vẫn còn chậm và lãi suất/tỷ giá chưa ổn định, chiến lược đầu tư được cho là sẽ ưu tiên các doanh nghiệp có tăng trưởng thực chất và định giá hợp lý, hoặc có câu chuyện riêng giúp cải thiện cấu trúc tài sản và hiệu quả hoạt động.

Những ý kiến trên cho thấy niềm tin dài hạn của nhà đầu tư vẫn phụ thuộc vào cấu trúc ngành cân bằng, quản trị doanh nghiệp minh bạch và khả năng chuyển đổi tăng trưởng GDP thành lợi nhuận doanh nghiệp. Đây sẽ là yếu tố quyết định khả năng thu hút dòng vốn ngoại và định hình sự phát triển bền vững của thị trường chứng khoán Việt Nam trong những năm tới. Các nhà phân tích cũng nhấn mạnh vai trò của các câu chuyện tăng trưởng thực tế và cải cách thể chế nhằm duy trì đà tăng trưởng từ nguồn vốn đầu tư nước ngoài và thanh khoản thị trường.

• Định giá đang ở mức hấp dẫn: P/E trailing được cho là ở mức thấp, tạo biên an toàn cho các nhịp tích lũy trong trung hạn.
• Dòng vốn và nâng hạng: Dự kiến FTSE Russell nâng hạng có thể mở cửa cơ hội tiếp nhận vốn từ các quỹ trong nước và nước ngoài.
• Vai trò của quản trị và minh bạch: Định hình lòng tin của nhà đầu tư và tính hấp dẫn của cổ phiếu có tiềm năng tăng trưởng thực sự.

Nhìn chung, bức tranh thị trường cho thấy cơ hội phòng thủ để bảo toàn vốn vẫn tồn tại nhờ định giá sáng, dòng vốn nội hỗ trợ và cải thiện từ phía khu vực doanh nghiệp được quản trị tốt. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, thị trường cần tiếp tục cải thiện tính minh bạch, quản trị rủi ro và sự đa dạng hóa nguồn vốn từ các ngành có tiềm năng tăng trưởng bền vững.