Điều gì kéo dòng tiền trở lại với chứng khoán?

Những diễn biến gần đây trên thị trường

VN-Index đã giảm từ vùng 1.877 điểm xuống 1.686 điểm chỉ trong vòng một tháng, đưa nhiều cổ phiếu về vùng giá thấp nhất 3-5 năm. Dòng tiền vẫn chưa quay trở lại mạnh dù biên độ chiết khấu đang ở mức sâu. Thanh khoản trên HoSE trong tháng 7 duy trì quanh 16.000-17.000 tỷ đồng mỗi phiên, thấp hơn bình quân tháng trước và thấp hơn 34% so với tháng 5.

Thị trường vừa trải qua một nhịp điều chỉnh sâu, khi hàng loạt cổ phiếu rơi xuống vùng giá thấp nhất 3-5 năm, thậm chí có mã chạm đáy lịch sử. Tuy vậy, mức chiết khấu vẫn chưa đủ sức hấp dẫn dòng tiền trở lại thị trường ở mức hiện tại.

Nguyên nhân khiến dòng tiền chưa quay lại

Ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược thị trường tại VPBankS, cho biết dù định giá đã hấp dẫn sau nhịp giảm, dòng tiền vẫn chưa quay lại do kỳ vọng lợi nhuận và tâm lý nhà đầu tư chưa được phục hồi. Thay vì giải ngân mạnh, nhiều nhà đầu tư đang chờ báo cáo tài chính quý II để xác định triển vọng doanh nghiệp và định hướng đầu tư. Các biến số vĩ mô như lạm phát, lãi suất, tỷ giá và chính sách vẫn khó đoán định, đặc biệt khi xung đột Iran - Mỹ có thể leo thang.

Một yếu tố khác là tâm lý thận trọng sau giai đoạn biến động mạnh trong nước và nước ngoài, khiến nhà đầu tư chưa sẵn sàng giải ngân. Áp lực bán từ nhóm trụ cột như Vingroup, ngân hàng, thép và chứng khoán càng khiến dòng tiền đứng ngoài quan sát thay vì tham gia mua ròng mạnh.

Nguyên nhân cuối cùng là làn sóng bán ròng dai dẳng của nhà đầu tư nước ngoài. Từ đầu năm 2026 đến nay, khối ngoại đã bán ròng trên thị trường chứng khoán Việt Nam với mức lớn, khiến niềm tin nhà đầu tư trong nước bị ảnh hưởng.

Lộ trình và động lực từ nỗ lực nâng hạng và tín hiệu từ FTSE

Một yếu tố tích cực được nhắc đến là việc nâng hạng Việt Nam lên nhóm thị trường mới nổi theo FTSE, có hiệu lực từ tháng 9/2026. Quy mô dòng vốn thụ động được dự báo có thể đạt khoảng 1,7 tỷ USD và phân bổ theo quý để tăng thanh khoản nội tại. Tính từ đầu năm 2026, khối ngoại đã bán ròng trên 80.000 tỷ đồng, khiến tâm lý nhà đầu tư trong nước chịu áp lực. Tuy nhiên, sự kiện nâng hạng được cho là không chỉ mang lại thanh khoản ngắn hạn mà còn cải thiện niềm tin và động lực cho dòng tiền nội quay lại theo thời gian.

Trong ngắn hạn, các chuyên gia cho rằng sự phục hồi là một quá trình với nhiều giai đoạn. Họ nhấn mạnh ba yếu tố chính để dòng tiền có thể trở lại bền vững là môi trường lãi suất thuận lợi, tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp và niềm tin của nhà đầu tư được khôi phục. Dòng vốn nội có thể bắt đầu được phân bổ từ cuối năm và phụ thuộc lớn vào diễn biến tỷ giá và lạm phát.

Triển vọng và các yếu tố theo dõi

Dự báo cho nửa cuối năm cho thấy động lực sẽ đến từ câu chuyện nâng hạng và cải thiện lợi nhuận doanh nghiệp, chứ không phải một chu kỳ nới lỏng tiền tệ mạnh mẽ. Nếu áp lực từ bên ngoài gia tăng, mặt bằng lãi suất có thể duy trì ở mức ổn định hoặc giảm rất nhẹ, làm tăng tính cạnh tranh của thị trường vốn nội. Nhà đầu tư được khuyến nghị theo dõi sát diễn biến báo cáo quý II và các chỉ số quản trị rủi ro để đánh giá tác động lên giá cổ phiếu.

Tóm lại, bài toán kéo dòng tiền trở lại không chỉ nằm ở mức định giá hấp dẫn mà còn ở sự phục hồi đồng bộ của lợi nhuận doanh nghiệp, niềm tin nhà đầu tư và sự điều chỉnh của dòng vốn ngoại. Những tín hiệu tích cực từ FTSE và sự phân bổ vốn nội có thể tạo nền tảng cho một chu kỳ tăng dần, dù vẫn cần thời gian để hiện thực hóa.