Ngày 29/6, Hòa Phát, Formosa, VICEM và 92 DN bắt đầu giao dịch một loại hàng đặc biệt, Việt Nam lần đầu tiên thực hiện

Việt Nam bước vào thị trường hạn ngạch và tín chỉ carbon nội địa

Việt Nam sẽ bắt đầu vận hành thị trường carbon với phiên giao dịch đầu tiên từ ngày 29/6/2026 và kéo dài đến ngày 24/12/2027. Theo Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), hạn ngạch phát thải khí nhà kính cho giai đoạn 2025-2026 đã được đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia và sẵn sàng cho giao dịch. Có 92 doanh nghiệp thuộc các ngành phát thải trọng điểm tham gia, trong đó có các tên tuổi như Hòa Phát, Formosa, EVN, Điện lực Dầu khí và VICEM.

Trong hai năm 2025-2026, tổng hạn ngạch được phân bổ cho ba ngành phát thải lớn nhất gồm nhiệt điện, sắt thép và xi măng đạt hơn 511 triệu tấn CO2e. Việc phân bổ này được Chính phủ phê duyệt và sẽ đưa vào giao dịch trên thị trường carbon nội địa. Theo thông tin công bố ngày 22/6, các ngành này sẽ tiếp tục được hỗ trợ trong bối cảnh chuẩn bị cho phiên giao dịch đầu tiên.

Đợt phân bổ lần này có sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lớn như Hòa Phát, Formosa, EVN, Điện lực Dầu khí và VICEM, đồng thời có vai trò trọng yếu trong quá trình hình thành thị trường. Theo quy định hiện hành, Thủ tướng đã phê duyệt tổng hạn ngạch cho ba ngành trên cho năm 2025 và 2026, lần lượt khoảng 243 triệu tấn CO2e và 268 triệu tấn CO2e.

Những doanh nghiệp vượt quá hạn ngạch sẽ phải mua hạn ngạch bổ sung từ các đơn vị có mức phát thải thấp hơn hoặc sử dụng tín chỉ carbon để bù đắp phần vượt mức. Mức sử dụng tín chỉ carbon được giới hạn tối đa bằng 30% lượng hạn ngạch được phân bổ. Tín chỉ carbon là tài sản có thể giao dịch, mỗi tín chỉ tương ứng với quyền phát thải một tấn CO2e.

Theo lộ trình được Chính phủ phê duyệt, thị trường carbon Việt Nam sẽ được triển khai thí điểm đến hết năm 2028 trước khi vận hành chính thức từ năm 2029. Trong giai đoạn thí điểm, các doanh nghiệp tham gia sẽ không phải trả phí dịch vụ trên sàn giao dịch. Đại diện Cục Biến đổi khí hậu cho biết phần lớn các cấu phần của thị trường carbon đã cơ bản hoàn thiện và hệ thống đăng ký hạn ngạch phát thải cùng cơ sở dữ liệu đã sẵn sàng cho vận hành.

Cùng ngày 22/6, Cục Biến đổi khí hậu ký kết biên bản phối hợp với VNX, VSDC và HNX nhằm chuẩn bị cho công tác tổ chức và vận hành thị trường carbon trong nước. Theo quy định hiện hành, hạn ngạch phát thải và các tín chỉ carbon đủ điều kiện giao dịch sẽ được đăng ký trên Hệ thống đăng ký quốc gia do Bộ Nông nghiệp và Môi trường quản lý. Các tài sản này sẽ được lưu ký tại VSDC và giao dịch trên hệ thống do HNX vận hành.