Chứng khoán Việt lỡ hẹn với danh sách nâng hạng MSCI, đâu là nút thắt cần gỡ?

Tổng quan về kết quả rà soát của MSCI và các nút thắt tại Việt Nam

Vừa qua, vào giờ rạng sáng 24-6 theo giờ Việt Nam, MSCI công bố kết quả rà soát phân loại thị trường năm 2026. Việt Nam tiếp tục chưa được đưa vào danh sách theo dõi (Watch List) để xem xét nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Các chuyên gia cho rằng đây không phải là bất ngờ và phản ánh bối cảnh còn nhiều điểm cần cải thiện để đáp ứng các tiêu chí của MSCI.

Các nút thắt trọng yếu được nêu ra

Theo TS Hồ Sỹ Hòa - Giám đốc nghiên cứu và tư vấn đầu tư tại Chứng khoán DNSE, một số nút thắt vẫn còn và cần tháo gỡ trước khi có đợt rà soát tiếp theo. Quan trọng nhất là việc đưa mô hình đối tác bù trừ trung tâm (CCP) vào vận hành thực tế; hệ thống CCP được kỳ vọng sẽ đảm bảo an toàn thanh toán cho toàn thị trường, nhưng vẫn chưa hoạt động đầy đủ cho tới năm 2027 theo lộ trình. Bên cạnh CCP, giới hạn room ngoại và thanh toán ngoại hối được MSCI xem là rào cản lớn cho dòng vốn nước ngoài.

Các thách thức và hướng giải

Theo Huỳnh Anh Huy - Giám đốc phân tích ngành tại Kafi, ngoài room ngoại và thị trường ngoại hối, mức độ minh bạch thông tin là yếu tố cần cải thiện. Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa áp dụng chuẩn IFRS; đa số thông tin được công bố bằng tiếng Việt và thiếu tài liệu tiếng Anh, khiến nhà đầu tư nước ngoài gặp khó khăn. Thị trường vẫn thiếu các sản phẩm giao dịch hai chiều như bán khống và cho vay chứng khoán, và CCP mới có thể tạo điều kiện triển khai đầy đủ khi hệ thống này đi vào vận hành.

Triển vọng và khuyến nghị cho nhà đầu tư

Theo Nguyễn Thế Minh - Định giám đốc khối ngân hàng đầu tư tại ABS, MSCI đang ngày càng đánh giá khả năng đầu tư thực chất của quỹ ngoại, không chỉ dựa vào ký quỹ hay tiếp cận thị trường. Ông cho rằng ngoài ký quỹ, yếu tố thanh khoản và free-float sẽ quyết định hành động của nhà đầu tư nước ngoài. Việc cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước tại các doanh nghiệp lớn được xem là yếu tố quan trọng để tăng nguồn hàng chất lượng và mở rộng thanh khoản. Mặc dù triển vọng nâng hạng trước năm 2030 vẫn khả thi nếu tiến trình cải cách tiếp tục, nhưng điều quan trọng vẫn là xây dựng một thị trường vốn minh bạch và phát triển bền vững.

Điểm nhanh cho nhà đầu tư

Nhà đầu tư nên theo dõi các yếu tố tác động trong ngắn và trung hạn. Đây là thời điểm Việt Nam cần đẩy nhanh các bước cải cách để tăng khả năng hấp thụ vốn nước ngoài và cải thiện thanh khoản thị trường.

• CCP cần triển khai đầy đủ từ 2027 để đảm bảo thanh toán an toàn.
• Room ngoại và thanh toán ngoại hối là yếu tố quyết định khả năng giải ngân của nhà đầu tư nước ngoài.
• Minh bạch thông tin và IFRS là các tiêu chí MSCI coi trọng để xét nâng hạng.
• Thanh khoản và tỷ lệ free-float sẽ là yếu tố then chốt trong các đợt rà soát tiếp theo.