Ngân hàng chờ tháo "điểm nghẽn" dòng vốn?

Tăng tính thanh khoản cho hệ thống ngân hàng: xem xét sửa đổi Thông tư 26/2022/TT-NHNN

Một trong các đề xuất được nêu để tăng tính linh hoạt dòng vốn cho các ngân hàng là sửa đổi Thông tư 26/2022/TT-NHNN. Các ngân hàng đã thảo luận và cam kết đồng thuận hạ lãi suất huy động từ 0,5-1%, tại buổi họp ngày 9/4/2026 giữa Thống đốc NHNN và các ngân hàng thương mại. Đề xuất sửa đổi được cho là bước then chốt nhằm cải thiện thanh khoản và nguồn vốn cho hệ thống. Bài viết tóm lược các đề xuất và tác động tới thị trường ngân hàng Việt Nam.

Hiện tại, quy định tại Thông tư 22/2019/TT-NHNN, được sửa đổi bởi Thông tư 26/2022/TT-NHNN, quy định phần tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước (KBNN) được đưa vào tổng tiền gửi và có hệ số khấu trừ trong tính toán LDR. Đến nay, 100% dư nợ tiền gửi KBNN không được tính vào mẫu số LDR. Những thay đổi này khiến các ngân hàng nhất là các NHTM có vốn quốc doanh chịu thiệt về thanh khoản khi nguồn vốn từ KBNN bị loại.

Để tháo nút thắt, cuộc họp ngày 9/4 đề xuất cho phép duy trì việc tính một phần tiền gửi KBNN ở mức khoảng 20% như năm 2025 thêm một thời gian, thay vì loại bỏ hoàn toàn. Ngoài ra, có ý kiến cho phép điều chỉnh công thức tính LDR và mở rộng các cấu phần được xem là huy động, bao gồm các khoản vay dài hạn từ định chế tài chính quốc tế hoặc chứng chỉ tiền gửi dài hạn với tỷ lệ tính vào Huy động cao hơn. Một số ý kiến khác đề xuất nới trần LDR từ 85% lên mức cao hơn cho những ngân hàng có CAR tốt.

Đồng thời, NHNN được đề xuất tiếp tục duy trì cho VCB, HDB và MB và VPBank cùng với các ngân hàng nhận chuyển giao bắt buộc, giảm 50% dự trữ bắt buộc theo Thông tư 23 sửa đổi Thông tư 30, với hiệu lực từ 1/10/2025. Văn bản này được cho là sẽ hỗ trợ cả 8 ngân hàng trong nhóm chuyển giao bắt buộc, gồm VCBNEO, MBV, PGBank và Vikki Digital Bank, cũng như toàn hệ thống.

Theo nhận định của các chuyên gia từ Công ty Chứng khoán KB Việt Nam, khi nới lỏng cách tính LDR, áp lực lãi suất huy động trên thị trường dân cư có thể giảm. Nhóm ngân hàng được hưởng lợi nhiều nhất được cho là nhóm ngân hàng nhà nước khi LDR có thể được cải thiện đáng kể do nguồn tiền gửi từ KBNN tập trung tại đây.

Một quan điểm khác từ Chứng khoán Rồng Việt cho hay, dù tín hiệu từ NHNN là tích cực, các dòng lãi suất huy động kỳ hạn dài vẫn chịu ảnh hưởng lớn bởi M3 và các công cụ như CDs, FIBond. Do đó, lộ trình “tháo nút cổ chai” Thông tư 26 và các yếu tố liên quan như NFSR (tỷ lệ vốn ròng ổn định) có thể giúp ngân hàng tự do hơn trong mô hình huy động. Trong bối cảnh hiện tại, các ngân hàng có tỷ trọng cho vay dài hạn cao như TCB, VPB, MBB có thể được hưởng lợi từ các điều chỉnh này.