Lý giải vốn ngoại rút ròng hơn 300.000 tỷ: Định giá rẻ nhưng thiếu cổ phiếu AI và áp lực tỷ giá?

Điểm sáng và thách thức dòng vốn ngoại tại Việt Nam

Việt Nam được đánh giá là có định giá hấp dẫn, với kỳ vọng lợi nhuận doanh nghiệp tiếp tục tăng và dư địa sở hữu mở rộng. Tuy nhiên, bài viết cho rằng câu chuyện vẫn thiếu hai yếu tố có thể định hình xu hướng: động lực lợi nhuận gắn với AI và tiềm ẩn áp lực từ tỷ giá. Thời điểm đầu tháng 7/2026, quy mô rút ròng của các quỹ ETF đạt 819 tỷ đồng, tăng 98,6% so với tháng 6/2026. Lũy kế từ đầu năm 2026, quy mô rút ròng đạt 5,3 nghìn tỷ đồng, giảm 65,9% so với năm 2025.

Từ đầu năm 2026 đến nay, dòng vốn ngoại bán ròng gần 80.000 tỷ đồng. Trong vòng 4 năm gần đây, tổng mức bán ròng của nhà đầu tư nước ngoài lên tới 319.660 tỷ đồng. Nguyên nhân chính được cho là sức mạnh của đồng USD khi Fed duy trì lãi suất ở mức cao và có thể neo ở mức 3,50%–3,75% trong thời gian dài, khiến lợi suất USD hấp dẫn và tạo áp lực lên các thị trường cận biên và mới nổi.

Các yếu tố khác được nêu rõ gồm chi phí cơ hội toàn cầu diễn biến thuận lợi cho AI và chất bán dẫn, với mức độ đồng thuận cao về nhóm bán dẫn trong cuộc khảo sát của Bank of America (BofA FMS) tháng 6/2026. Thương mại – pháp lý cũng được cho là không chắc chắn, khi các chính sách thuế của Mỹ có thể gia tăng rủi ro cho các nền kinh tế mở như Việt Nam.

Khung định giá và yếu tố phân định từ FTSE/MSCI

Đồng thời, bài viết cho biết dòng vốn tiếp tục tìm đến các thị trường có tăng trưởng cao nhờ AI và bán dẫn. Việt Nam được ghi nhận ở mức định giá hấp dẫn và lợi nhuận tăng, nhưng hai yếu tố kể trên đang thiếu để phân định rõ ràng sức hút với nhà đầu tư nước ngoài. Theo nhận định của VDSC, việc nâng hạng FTSE chưa đủ để thay đổi mạnh dòng vốn khi còn phụ thuộc vào diễn biến tỷ giá và lợi nhuận doanh nghiệp.

• FTSE dự kiến công bố danh sách 23 mã cổ phiếu đủ điều kiện cho các đợt thụ động từ 21/8–21/9/2026.
• Danh sách cập nhật tháng 5/2026 gồm các mã: VIC, HPG, VHM, FPT, MSN, SSI, VNM, STB, VCB, VJC, VRE, VIX, NVL, VCI, SHB, GEX, VND, KBC, KDH, BID, DGC, BSR, GEE.
• Có 9 mã không còn trong danh sách cập nhật mới do tỷ lệ tự do chuyển nhượng (free-float), thanh khoản hoặc room ngoại chưa đạt yêu cầu.

Lộ trình và những điểm cần theo dõi trong nửa cuối năm 2026

Theo FTSE, tiến trình 4 đợt rót vốn thụ động được thiết kế theo mức độ: 10% - 30% - 65% - 100%, nhằm giải ngân dần thay vì đột ngột tác động thị trường. Đối với dòng vốn chủ động, các nhà đầu tư được khuyến nghị đón đầu trước ngày 21/9/2026.

VDSC nhấn mạnh các yếu tố cần theo dõi gồm danh sách và tỷ trọng chính thức được công bố ngày 21/8/2026; khả năng dòng vốn ngoại đảo chiều quanh thời điểm hiệu lực Forex; và thanh khoản thị trường nói chung có được cải thiện hay không. Dòng vốn mua ròng bền vững được kỳ vọng khi các điều kiện như Fed dừng tăng lãi suất, tỷ giá ổn định, và yếu tố tăng trưởng AI có tín hiệu hạ nhiệt lan tỏa sang các thị trường định giá rẻ hơn và hỗ trợ lợi nhuận doanh nghiệp.

Kết luận và triển vọng

Trong dài hạn, Việt Nam được cho là có tiềm năng nâng hạng thị trường với MSCI và thu hút dòng vốn ngoại lớn hơn nếu CCP vận hành ổn định và tỷ giá được kiểm soát. Lợi thế ngắn hạn vẫn đến từ định giá hấp dẫn và tăng trưởng lợi nhuận, nhưng sự cân nhắc về rủi ro tỷ giá và sự lắng động của vốn nước ngoài là những yếu tố cần theo dõi để xác định nhịp tăng trưởng tiếp theo.