Tỷ giá nhân dân tệ đang khiến châu Âu thâm hụt thương mại nghiêm trọng hơn?

Khung tin về vai trò tỷ giá yuan trong thâm hụt thương mại EU-Trung Quốc

Tại hội nghị thượng đỉnh EU tuần trước, các lãnh đạo cho rằng đồng nhân dân tệ bị định giá thấp là một nguyên nhân chính dẫn tới thâm hụt thương mại kỷ lục giữa EU và Trung Quốc. Thâm hụt này, theo các báo cáo, lên tới 359,9 tỷ euro vào năm 2025 và đang ảnh hưởng đến toàn bộ các nước thành viên, bao gồm Đức. Các quan điểm này cho thấy sự lo ngại về sự bền vững của cán cân thương mại và nhu cầu tìm giải pháp phù hợp cho thị trường châu Âu.

Trong bối cảnh này, thâm hụt mỗi ngày được nhấn mạnh ở mức gần 1 tỷ euro, cho thấy mức độ cấp thiết của các biện pháp bảo vệ cân đối thương mại. Các nhà lãnh đạo cho rằng việc yuan được định giá thấp tạo lợi thế cạnh tranh cho hàng Trung Quốc trên thị trường châu Âu, nơi hàng hóa Trung Quốc đang chiếm tỷ trọng đáng kể. Các phân tích này khiến Brussels tăng cường theo dõi và cân nhắc các công cụ can thiệp phù hợp với tình hình thực tế.

Quan điểm và phân tích từ các chuyên gia

Theo Thủ tướng Đức Friedrich Merz, việc định giá thấp đồng nhân dân tệ là yếu tố cạnh tranh không công bằng. Cơ quan tư vấn Bruegel, Alicia Garcia-Herrero, cho rằng Trung Quốc duy trì lợi thế bằng cách giữ lại một phần ngoại tệ từ xuất khẩu ở Hồng Kông và không chuyển đổi toàn bộ nguồn thu về nước. Báo cáo của Haut Commissariat au Plan cho thấy nhân dân tệ đang bị định giá thấp khoảng 20-25% so với giá trị thực. Các phân tích này được nhắc đến tại các cuộc thảo luận của nhóm G7 tại Pháp liên quan đến cân bằng thương mại toàn cầu.

• 359,9 tỷ euro thâm hụt thương mại EU-Trung Quốc năm 2025.
• Vấn đề định giá 20-25% được cho là tương đối cách biệt so với thực tế thị trường.
• Hàng Trung Quốc được cho là rẻ hơn khoảng 30-40% so với hàng hóa tương đương của châu Âu.

Đề xuất và triển vọng chính sách của EU

Các nhà lãnh đạo Đức và EU đã gợi ý đối thoại với Trung Quốc về tỷ giá và xem xét các khuôn khổ điều tiết cổ điển như Plaza Accord năm 1985 nhằm hạn chế biến động tiền tệ quá mức. Trước khi euro được thông qua, Hệ thống Tiền tệ châu Âu (EMS) được nhắc tới như một tham khảo để hạn chế dao động tỷ giá. Tuy vậy, bà Alicia Garcia-Herrero cho rằng Mỹ không chủ động đẩy các cuộc đàm phán tương tự tại G7 vừa qua, và EU nên giám sát giá hàng hóa xuất khẩu của Trung Quốc để nhận diện dư thừa công suất.

Tình hình và triển vọng thương mại toàn cầu

Chủ tịch Ursula von der Leyen từng nhấn mạnh rằng tình trạng thâm hụt này là không bền vững và cần có biện pháp điều chỉnh để ổn định quan hệ thương mại. Việc theo dõi sát sao giá hàng hóa và cân đối dung lượng sản xuất tại Trung Quốc được xem là chìa khóa nhằm đánh giá rủi ro và tín hiệu phục hồi cho thị trường châu Âu. Trong bối cảnh này, EU sẽ tiếp tục theo dõi tác động của tỷ giá lên cạnh tranh và cân nhắc các công cụ hạ nhiệt để bảo vệ lợi ích kinh tế của khu vực.