Thị trường nhìn từ những "tài khoản rỗng"

Thị trường nhìn từ những tài khoản rỗng

Chỉ tính đến cuối tháng 5/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam ghi nhận con số kỷ lục 13 triệu tài khoản, tương đương khoảng 13% dân số. Đây được xem là một cột mốc quan trọng cho mục tiêu mở rộng nhà đầu tư đến năm 2030.

Tuy nhiên, sự bứt phá về lượng không đi kèm với chất lượng dòng tiền. Thanh khoản sụt giảm cho thấy nghịch lý giữa số lượng tài khoản và thực tế nguồn vốn tham gia thị trường. Lĩnh vực margin lending và làn sóng đảo nợ giữa các công ty chứng khoán được cho là nguyên nhân chủ yếu cho hiện tượng này.

Một bức tranh từ lượng mở rộng tới dòng tiền thực tế

Trong 5 tháng đầu năm, thị trường ghi nhận gần 1,3 triệu tài khoản mới, đưa tổng số lên hơn 13 triệu. Trong khi đó, dòng tiền thực sự vẫn thiếu, và mức tăng của VN-Index được dẫn dắt chủ yếu bởi nhóm cổ phiếu bất động sản quy mô lớn, đặc biệt các mã trong hệ sinh thái Vingroup. Nếu loại bỏ nhóm này, mức tăng thực tế của chỉ số sẽ ở mức khiêm tốn.

Thanh khoản thị trường có dấu hiệu hạ nhiệt khi giá trị khớp lệnh bình quân suy giảm so với thời điểm đầu năm. Điều này cho thấy sự dịch chuyển giữa các tài khoản và nguồn vốn chưa đồng bộ với tốc độ mở rộng của mạng lưới tài khoản.

Nguyên nhân và xu hướng chuyển đổi tài khoản

Các chuyên gia cho rằng một phần lớn tài khoản mở mới không đại diện cho dòng tiền mới. Việc chuyển sang công ty chứng khoán mới để tận dụng margin, lãi suất ưu đãi và dịch vụ tốt khiến nhiều nhà đầu tư phải mở tài khoản mới mà nguồn vốn vẫn giữ nguyên. Sự cạnh tranh giữa các công ty chứng khoán cũng góp phần gia tăng số lượng tài khoản mở mới.

Với viễn cảnh nâng hạng thị trường, dư địa mở rộng cho người dân tham gia vẫn còn rất lớn. Tỷ lệ thực sự tham gia đầu tư tại Việt Nam được ước tính khoảng 6% dân số, trong khi cơ cấu tài sản của hộ gia đình cho thấy cổ phiếu vẫn chiếm tỷ trọng thấp. Khi niềm tin được cải thiện và cơ hội đầu tư trở nên rõ nét, những tài khoản đang ở trạng thái “ngủ đông” có thể chuyển hóa thành dòng vốn thực sự, đóng góp vào thanh khoản và độ sâu của thị trường trong tương lai.

Điểm nhấn và triển vọng dài hạn

• Ngành chứng khoán đang chứng kiến sự mở rộng độ phủ tài khoản nhưng chất lượng dòng tiền còn đang ở mức chưa đồng bộ.
• Nhu cầu margin và cạnh tranh giữa các công ty chứng khoán thúc đẩy mở mới tài khoản, làm tăng số lượng nhưng không tương ứng với thanh khoản.
• Việc nâng hạng thị trường và dòng vốn nước ngoài được kỳ vọng sẽ tạo động lực cho sự chuyển dịch dòng tiền sang trung và dài hạn.

Khi niềm tin thị trường được củng cố và các cơ hội đầu tư được làm rõ, thị trường có thể chứng kiến sự chuyển hóa từ những tài khoản rỗng thành nguồn lực thực sự cho thanh khoản và độ sâu của thị trường trong tương lai.