Nâng trần tỷ lệ vốn ngắn hạn cho vay trung dài hạn lên 40%: Ngân hàng nào được lợi kép?

Thông tư 25 và động lực lợi ích kép cho ngân hàng Việt Nam

Theo đánh giá của Mirae Asset, Thông tư 25 (TT 25) mang lại động lực tăng trưởng phân hóa rõ rệt theo từng mô hình kinh doanh, đặc biệt ưu tiên ngân hàng quốc doanh. TT 25 cho phép nới trần cho vay trung dài hạn (SFL) từ 30% lên 40%, đồng thời điều chỉnh cách tính LDR bằng cách loại trừ 80% dư nợ tiền gửi Kho bạc Nhà nước khỏi mẫu số LDR. Việc hiệu lực từ ngày 1/7/2026 được xem là bước đi nhằm tạo cơ sở cho tăng trưởng tín dụng trung và dài hạn.

Ngoài các tác động kỹ thuật, TT 25 được cho là tháo gỡ ràng buộc cấp vốn dài hạn khi nhu cầu vốn cho các chu kỳ đầu tư kéo dài ngày càng tăng. Theo phân tích, dư nợ tín dụng toàn hệ thống cuối năm 2025 ở mức khoảng 18,4 triệu tỷ đồng, và mỗi điểm nới trần SFL thường đi kèm dư địa cấp vốn dài hạn đáng kể dựa trên nguồn vốn ngắn hạn hiện có, chiếm khoảng 70-80% tổng huy động. Trong khi đó, tín dụng trung – dài hạn tăng mạnh hơn so với huy động ngắn hạn.

Hai hệ quả đáng chú ý là lệch pha kỳ hạn ngày càng được nhấn mạnh. Việc nới SFL và điều chỉnh LDR có ý nghĩa trực tiếp với khuôn khổ Basel III sắp tới, khi NSFR (tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng) sẽ dần thay thế trần SFL từ năm 2028. Theo Mirae Asset, TT 25 giúp mở rộng dư địa cấp vốn dài hạn và hỗ trợ biên lãi ròng (NIM) cho ngân hàng khi chi phí vốn đầu vào giảm nhờ huy động ngắn hạn giá rẻ hơn.

NGÂN HÀNG NÀO ĐƯỢC LỢI?

• Thông tư 25 tạo động lực tăng trưởng phân hóa theo từng mô hình, trong đó nhóm ngân hàng quốc doanh như VCB, BID, CTG được cho là hưởng lợi kép do giải phóng cả dư địa từ LDR (loại trừ tiền gửi KBNN) và SFL.
• Nhóm tư nhân dẫn đầu về CASA như TCB và MBB được cho là tận dụng nới trần SFL như một đòn bẩy tăng biên lãi ròng nhờ dùng vốn ngắn hạn giá rẻ cho tài sản dài hạn.
• Nhóm ngân hàng bán lẻ thâm dụng vốn như VPB, HDB, TPB có thể được hưởng lợi từ việc tháo gỡ nút thắt thanh khoản, giúp bảo vệ biên lợi nhuận cho vay mua nhà và tiêu dùng.
• Các ngân hàng khác với khẩu vị thận trọng hoặc đang tái cơ cấu (như ACB, STB, LPB, SHB) vẫn nhận lợi ích gián tiếp từ môi trường vĩ mô thuận lợi và giảm áp lực chi phí vốn toàn hệ thống.
• Ngoài ngân hàng, các ngành như bất động sản, hạ tầng BOT, thép và vật liệu xây dựng có thể được hưởng lợi nhờ nguồn vốn dài hạn được cấp thêm.

Rủi ro đi kèm vẫn tồn tại ở nguy cơ lệch pha kỳ hạn khi tập trung huy động ngắn hạn cho vay dài hạn, dù TT 25 nhắm tới mở rộng dư địa cho vay trung và dài hạn. Theo phân tích của các chuyên gia, nguồn vốn ổn định sẽ cần được cân bằng với chất lượng tài sản và tiến độ lợi nhuận của từng ngành, đặc biệt khi NSFR/CDR theo Basel III dần được triển khai và thắt chặt hơn ở giai đoạn tới.