Lỡ hẹn Watch List: Chứng khoán Việt Nam cần những 'kiến trúc sư' hiểu 'luật' của MSCI

Định vị lại mục tiêu nâng hạng MSCI và vai trò của các "kiến trúc sư" thị trường

Việt Nam tiếp tục lỡ hẹn ở các đánh giá của MSCI về khả năng tiếp cận thị trường và phân loại thị trường, dù đã có nhiều cải cách về hạ tầng giao dịch và cơ chế thanh toán cho nhà đầu tư nước ngoài. MSCI đang duy trì các tiêu chuẩn kỹ thuật và tăng cường kiểm soát ở hai yếu tố then chốt: room ngoại và thanh khoản, và sẽ xem xét nghiêm ngặt hơn tỷ lệ cổ phiếu lưu hành tự do (free-float).

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư tại ABS cho rằng free-float đóng vai trò cầu nối giữa room ngoại và thanh khoản. Khi room ngoại rộng nhưng free-float thấp, nhà đầu tư thực sự sẽ gặp khó khăn để giải ngân với quy mô lớn. Ngược lại, thanh khoản yếu làm giảm tác động của cả hai yếu tố này đối với khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài.

• Hai tiêu chí cốt lõi là room ngoại và thanh khoản, và free-float được xem như cầu nối giữa chúng.
• Việt Nam hiện đang có free-float thực tế ở mức tương đối thấp do cấu trúc sở hữu phức tạp và các mối quan hệ cổ đông liên quan.
• Đẩy mạnh thực thi Nghị quyết 79 về cổ phần hóa và thoái vốn nhà nước để tăng nguồn cung cổ phiếu có chất lượng trên thị trường.
• Cần đối thoại và làm rõ với MSCI về các tiêu chí liên quan đến sở hữu và liên quan để tạo lộ trình chuẩn hóa thị trường.

Để Việt Nam vượt qua ngưỡng này, bài phỏng vấn nhấn mạnh cần cân bằng giữa tầm nhìn mở cửa và yêu cầu thanh khoản, tránh thắt quá chặt mà làm suy giảm quy mô vốn hóa. Bài học từ các thị trường khu vực cho thấy mức độ đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật phải đi đôi với sự minh bạch và phát triển nội tại của thị trường.

Ông Minh kết luận rằng mục tiêu nâng hạng trước năm 2030 là trong tầm với nếu Việt Nam kiên trì cải cách thể chế và duy trì sự thông thoáng đi liền với cải thiện thanh khoản. MSCI ngày càng khắt khe có thể trở thành động lực cho các reform sâu hơn và bền vững cho thị trường vốn Việt Nam, miễn là cân bằng được giữa yêu cầu quốc tế và sức hấp dẫn nội tại của nền kinh tế.