Thị trường tài chính toàn cầu đang bước vào giai đoạn biến động với sự thắt chặt có thể diễn ra ở Mỹ được dự báo sẽ ảnh hưởng đến nhiều thị trường mới nổi, trong đó Việt Nam chịu áp lực từ biến động tỷ giá và chi phí vốn. Fed đang thể hiện xu hướng thắt chặt tiền tệ khi dot plot cho thấy lãi suất mục tiêu năm 2026 ở mức 3,8%, tăng 40 điểm cơ bản so với dự báo trước. Nhiều quan chức dự báo ít nhất một lần tăng lãi suất trong năm nay và có 6 người dự báo hai lần tăng, trong khi 8 quan chức dự báo giữ nguyên. Đáng chú ý, tân Chủ tịch Fed Kevin Warsh không gửi dự báo cá nhân vào biểu đồ dot plot tại cuộc họp lần này và đề xuất bỏ biểu đồ này.
Trong bối cảnh đó, dự báo lạm phát PCE được điều chỉnh lên 3,6% và tăng trưởng GDP bị hạ xuống 2,2%, cho thấy Fed đang đánh đổi giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và duy trì tăng trưởng. Lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ kỳ hạn 2 năm tăng lên 4,18% tính đến ngày 18/6, cao nhất trong hơn một năm; đồng thời DXY duy trì ở quanh mức 100,9, phản ánh sức mạnh của đồng USD trước áp lực lãi suất tăng và lạm phát vẫn ở mức cao.
Di chuyển của vốn nước ngoài được Mirae Asset chỉ ra thông qua dữ liệu từ FiinPro. Khối ngoại đã bán ròng khoảng 90.000 tỷ đồng trong năm 2024, tăng lên 125.000 tỷ đồng trong năm 2025 và đạt gần 78.000 tỷ đồng chỉ trong nửa đầu năm 2026, cho thấy xu hướng rút vốn đang diễn ra và có dấu hiệu gia tăng về cường độ. Nguyên nhân chính được cho là sự thay đổi tương quan lãi suất và tỷ giá toàn cầu khi khoảng cách lãi suất giữa Mỹ và Việt Nam thu hẹp khiến USD mạnh lên và chi phí hedging ngoại hối tăng.
Trong bối cảnh áp lực bên ngoài gia tăng, SBV (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam) đang triển khai nhiều biện pháp nhằm ổn định thị trường tiền tệ, giảm áp lực tỷ giá và duy trì mặt bằng lãi suất hỗ trợ tăng trưởng. Về thanh khoản ngắn hạn, SBV tiếp tục sử dụng công cụ thị trường mở (OMO), nghiệp vụ mua bán ngoại tệ kỳ hạn và các biện pháp điều tiết cung tiền để cân bằng thanh khoản và giảm biến động lãi suất liên ngân hàng. Một điểm đáng chú ý là Thông tư 25/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ 1/7/2026, nâng trần sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn (SFL) từ 30% lên 40%, đồng thời điều chỉnh cách tính LDR theo hướng có lợi cho các ngân hàng thương mại, đặc biệt là nhóm ngân hàng quốc doanh.
Ngoài ra, thông tư này loại trừ 80% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khỏi mẫu số LDR và vẫn tiếp tục loại trừ tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, qua đó tạo dư địa tăng trưởng tín dụng mà không gây áp lực vi phạm an toàn. Việt Nam cũng đang đẩy mạnh cải cách cấu trúc thị trường tài chính, bao gồm sửa đổi Luật Chứng khoán để tăng tính minh bạch, đơn giản hóa thủ tục và mở rộng cơ hội tiếp cận vốn nước ngoài thông qua các mô hình như sandbox và mô hình mô giới toàn cầu. Cùng với đó, hệ thống bảo lãnh thanh toán trái phiếu được xem là bước tiến nhằm củng cố niềm tin nhà đầu tư và hỗ trợ huy động vốn trung và dài hạn cho cơ sở hạ tầng.
Ở cấp độ thị trường vốn, các cải cách đang được triển khai nhằm nâng hạng và tăng tính thanh khoản, nhưng tác động ngắn hạn chủ yếu mang tính hỗ trợ kỳ vọng do dòng vốn ngoại vẫn nhạy cảm với biến số toàn cầu như lãi suất và tỷ giá. Trong khi đó, nếu Fed duy trì mặt bằng lãi suất ở mức cao lâu hơn, đồng USD sẽ tiếp tục mạnh và dòng vốn rút khỏi các thị trường mới nổi có thể kéo dài. Ngược lại, các tín hiệu nới lỏng từ Fed có thể tạo ra một luồng vốn quay trở lại thị trường Việt Nam và hỗ trợ đà tăng trên thị trường chứng khoán trong ngắn hạn và trung hạn.