2027 sáng cửa hơn cho Việt Nam?

Đánh giá MSCI và con đường nâng hạng Việt Nam

Bản báo cáo rà soát thường niên dài 6 trang của MSCI cho thấy Việt Nam tiếp tục bị bỏ qua khỏi Watch List. Việc lỡ hẹn với danh sách nâng hạng khiến giới đầu tư mất niềm tin ngắn hạn và nhấn mạnh tầm quan trọng của các cải cách nền tảng. Kịch bản VN-Index được MSCI xem xét nâng hạng có thể bị đẩy sang năm 2027; điều này đòi hỏi các "kiến trúc sư" thị trường hành động quyết liệt thay vì lời hứa trên giấy.

Rạng sáng 24/6, MSCI công bố Báo cáo Rà soát Phân loại Thị trường 2026. Đáng chú ý, Việt Nam không xuất hiện trong nội dung báo cáo, đồng nghĩa với việc tiếp tục chưa được đưa vào Watch List - bước đệm trước khi được xem xét nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi. Kết quả này phản ánh sự thận trọng của MSCI khi áp dụng các tiêu chí ngày càng khắt khe về khả năng tiếp cận thị trường và trải nghiệm của nhà đầu tư nước ngoài.

Trong thực tế, MSCI ghi nhận tiến bộ về cải cách thị trường, như thúc đẩy chương trình cải cách vốn, triển khai mô hình Global Broker, chuẩn bị vận hành cơ chế CCP và cải thiện công bố thông tin bằng tiếng Anh. Tuy vậy, 8 tiêu chí trọng yếu vẫn giữ nguyên và được liệt kê như các lĩnh vực cần cải thiện. Các tiêu chí này gồm:

• Giới hạn sở hữu nước ngoài
• Quyền tiếp cận bình đẳng của nhà đầu tư ngoại
• Ngoại hối
• Công bố thông tin
• Thanh toán bù trừ
• Cho vay chứng khoán
• Bán khống

Theo các chuyên gia, nguyên nhân chính khiến Việt Nam chưa được đưa vào Watch List nằm ở việc các tiêu chí trọng yếu chưa thay đổi đáng kể trong một năm qua. MSCI yêu cầu thời gian đủ dài để quan sát hiệu quả vận hành thực tế, chứ không chỉ đánh giá trên giấy tờ. Do đó, năm 2027 được xem là mốc thời gian hợp lý hơn nếu các cải cách hiện nay được triển khai đồng bộ và phát huy hiệu quả như kỳ vọng.

Room ngoại vẫn được xem là nút thắt lớn đối với nhiều cổ phiếu chất lượng, khi nhiều mã đã kín room từ lâu khiến các quỹ ngoại không thể gia tăng vị thế dù có nhu cầu. Các chuyên gia cho rằng khi bài toán này được giải quyết một cách minh bạch và hiệu quả hơn, cơ hội tiến gần Watch List của MSCI sẽ trở nên rõ ràng hơn.

Song câu chuyện nâng hạng vẫn chưa kết thúc. Dù Việt Nam chưa được MSCI đưa vào danh sách theo dõi ở lần rà soát này, triển vọng trung và dài hạn vẫn tích cực nhờ loạt cải cách nền tảng và lộ trình FTSE dự kiến từ tháng 9/2026. Thị trường được kỳ vọng tiếp tục đón dòng vốn ngoại khi các động lực như cải cách thị trường và tăng tính thanh khoản được chứng minh bằng thời gian vận hành thực tế.