Quỹ đầu tư mạo hiểm công-tư: Đầu tư dẫn dắt theo cơ chế nào?

Quỹ Đầu tư mạo hiểm công-tư TP HCM: Đầu tư dẫn dắt theo cơ chế mới

Quỹ đầu tư mạo hiểm công-tư TP HCM vừa ra mắt, đánh dấu bước tiến quan trọng trong hệ sinh thái vốn của thành phố. Quỹ được thành lập với vốn điều lệ 500 tỷ đồng và đang hướng tới vai trò là “vốn mồi” dẫn dắt nguồn vốn từ khu vực công và tư đổ vào các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công nghệ và các lĩnh vực công nghệ cao.

Quỹ có pháp nhân là Công ty Cổ phần Quỹ Đầu tư mạo hiểm TP HCM (HCM VIF JSC). Vốn điều lệ ban đầu là 500 tỷ đồng, trong đó ngân sách đóng góp 40% tương đương 200 tỷ đồng; phần còn lại được huy động từ các nhà đầu tư tư nhân, doanh nghiệp và tổ chức tài chính. Cụ thể, Vingroup đóng 60 tỷ đồng, Sovico đóng 100 tỷ đồng, Becamex đóng 50 tỷ đồng, và mỗi của VinaCapital và Sunwah cùng 25 tỷ đồng. Các tập đoàn VNG, CT Group, FPT, Hoa Sen đóng 10 tỷ đồng mỗi đơn vị.

Quỹ đặt mục tiêu tầm vóc lớn: vốn được kỳ vọng lên tới 5.000 tỷ đồng vào năm 2035.

Lĩnh vực đầu tư tập trung vào các công nghệ lõi và công nghệ chiến lược như trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch, bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng tái tạo, và robot tự động hóa.

Quy trình vận hành và cơ chế dẫn dắt thị trường

Với cơ sở pháp lý từ Nghị định 264/2025/NĐ-CP, quỹ mong muốn trở thành "vốn mồi" dẫn dắt thị trường và mỗi đồng vốn đầu tư sẽ thu hút thêm ít nhất từ 3 đến 5 đồng vốn từ các quỹ đầu tư tư nhân và quốc tế. Quỹ cam kết hoạt động theo hướng đầu tư có chiều sâu và xây dựng hệ thống quản trị theo chuẩn quốc tế, đồng hành cùng đơn vị được cấp vốn.

Ông Hoàng Đức Trung, Giám đốc quỹ đầu tư VinaCapital Ventures, được bổ nhiệm làm Giám đốc điều hành HCM VIF JSC, chia sẻ mục tiêu trở thành một “vốn mồi” hiệu quả. Mô hình này nhắm nâng cao tác động của mỗi đồng vốn bằng cách kéo theo nguồn vốn từ các quỹ tư nhân và quốc tế, đồng thời định hướng dòng vốn vào các lĩnh vực còn nhiều thách thức và tiềm năng tăng trưởng.

Quỹ cũng thực hiện chiến lược "đầu tư có chiều sâu" và xây dựng hệ thống quản trị theo chuẩn quốc tế, nhằm đồng hành và hỗ trợ startups về quản trị, mạng lưới kết nối và chia sẻ kinh nghiệm. Ông Trung nhấn mạnh: "Một quỹ 500 tỷ đồng đòi hỏi một bộ máy vận hành chuyên nghiệp và chuẩn mực; chúng tôi phải minh bạch tuyệt đối, mọi quyết định đầu tư đều dựa trên dữ liệu, hiệu quả và tiềm năng thực tế."

Rủi ro và khung hỗ trợ

Quỹ nhận diện thách thức lớn nhất đối với các doanh nghiệp tư nhân đổi mới sáng tạo: tiếp cận vốn ở giai đoạn sớm với rủi ro cao và thiếu cơ chế hỗ trợ phù hợp. Mặc dù quỹ được thành lập từ nguồn vốn công và các tập đoàn lớn, việc vận hành bằng cơ chế minh bạch, chính sách ưu đãi và định hướng chiến lược vẫn là thách thức, đòi hỏi thời gian để mô hình mới thực sự trở thành công cụ tài chính hiệu quả.

TS Đinh Thế Hiển, chuyên gia tài chính, cho rằng việc dùng vốn công và trách nhiệm liên quan đòi hỏi khắc phục tâm lý chịu trách nhiệm và mất vốn. Theo WB, thách thức phân bổ vốn công vào quỹ công-tư nằm ở việc cân bằng giữa mục tiêu xã hội (công) và mục tiêu lợi nhuận (tư). Do đó, cần xây dựng khung pháp lý rõ ràng về vai trò, trách nhiệm và quyền lợi, có thể xem xét thành lập hội đồng chuyên gia độc lập và ban đại diện quỹ với báo cáo công khai và kiểm toán độc lập.

Ngoài ra, WB nhấn mạnh sự phối hợp với các định chế để mở rộng bảo lãnh tín dụng và tăng hiệu quả đòn bẩy vốn. Theo quan điểm của các chuyên gia, nguồn lực lớn đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ và minh bạch, nhằm đảm bảo rủi ro được quản lý ở mức có thể chấp nhận.

Ông Hoàng Đức Trung kết luận rằng nguồn lực lớn đi kèm trách nhiệm lớn. Mặc dù thách thức là đáng kể, các quy định tại Nghị định 264/2025/NĐ-CP cho phép "rủi ro có kiểm soát" và mức mất vốn tối đa 50% vốn điều lệ, cùng chế độ “miễn trừ trách nhiệm” cho người quản lý, tạo nền tảng cho sự phát triển thí điểm của mô hình công-tư và luồng vốn mới, hướng tới tăng trưởng kinh tế địa phương.

Nhìn xa, đây được xem là bước đi đầu tiên để vận hành một cơ chế tài chính mới, nhằm “khơi dòng vốn vào khu vực động lực tăng trưởng” và hỗ trợ startup công nghệ tại TP HCM trong thời gian tới.

Những bước đi này thể hiện nỗ lực của TP HCM trong việc xây dựng nền tảng vốn cho startup và công nghệ, nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương và đóng góp vào bức tranh vốn hóa thị trường một cách bền vững.