Trái phiếu hạ tầng: Cơ hội khơi thông dòng vốn dài hạn cho nền kinh tế

Thị trường trái phiếu hạ tầng: Dư địa lớn và những bước đi cần thiết

Theo bà Nguyễn Thị Triều, Tổng giám đốc Blue Bridge Investment Partners (BBI), nhu cầu đầu tư hạ tầng giai đoạn 2026-2030 của Việt Nam ước tính khoảng 245 tỷ USD, mở ra cơ hội lớn để thị trường trái phiếu trở thành kênh dẫn vốn dài hạn.

Hiện ngân hàng và doanh nghiệp bất động sản chiếm khoảng 80% lượng phát hành và 60-70% lượng mua vào, cho thấy dư địa đa dạng hóa nhà đầu tư và sản phẩm còn rộng mở. Trong 6 tháng đầu năm 2026, tổng giá trị phát hành đạt khoảng 212.700 tỷ đồng, với 187.900 tỷ đồng riêng lẻ và 24.800 tỷ đồng chào bán ra công chúng.

Với khoảng 103.865 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn trong nửa cuối năm, đây là thời điểm thuận lợi để tái cơ cấu thị trường theo hướng bền vững hơn.

Kết nối vốn dài hạn với hạ tầng

Các dự án PPP có vòng đời 15-30 năm, và Việt Nam đang có sẵn nguồn vốn phù hợp từ các doanh nghiệp bảo hiểm và bảo hiểm xã hội với kỳ hạn nghĩa vụ 25-30 năm. Trái phiếu hạ tầng dài hạn là lớp tài sản lý tưởng để quản trị chênh lệch tài sản – nghĩa vụ.

Ước tính 70-90 tỷ USD vốn của khối này (riêng Bảo hiểm Xã hội có trên 80% danh mục là trái phiếu chính phủ) có thể được khơi thông vào trái phiếu doanh nghiệp dự án, mang lại nguồn tài trợ hạ tầng bền vững mà không làm tăng nghĩa vụ nợ công trực tiếp.

Nâng chất lượng tín nhiệm và đa dạng hóa bảo lãnh

Để dòng vốn dài hạn tự tin tham gia, cần nâng chất lượng tín nhiệm trái phiếu qua các cơ chế tăng cường tín dụng như bảo lãnh một phần, lớp chịu lỗ đầu tiên. Kinh nghiệm quốc tế cho thấy CGIF (thuộc ASEAN+3 và ADB) và GuarantCo (nhóm PIDG) đã hỗ trợ hiệu quả; riêng CGIF đã đồng hành cùng thị trường Việt Nam qua 16 đợt phát hành (khoảng 810 triệu USD).

Việt Nam có thể phát triển các định chế bảo lãnh đa cổ đông quy mô, với định chế tài chính nhà nước làm nòng cốt cùng sự tham gia của IFC, ADB, CGIF, GuarantCo. Khi xếp hạng tín nhiệm quốc gia hiện ở mức BB+, chỉ còn một bậc là chạm ngưỡng đầu tư, chi phí huy động vốn quốc tế sẽ giảm đáng kể.

Trung tâm Tài chính Quốc tế – cánh cửa vốn ngoại tệ

Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam (VIFC), thành lập theo Nghị quyết 222/2025/QH15 tại TP.HCM và Đà Nẵng, đặt mục tiêu thu hút 10-30 tỷ USD vốn quốc tế mỗi năm. VIFC có thể kết nối nhà đầu tư quốc tế với các dự án và trái phiếu, cung cấp công cụ phòng vệ tỷ giá và dẫn dắt dòng tài chính xanh.

Dự thảo Nghị định về trái phiếu doanh nghiệp dự án PPP đã đưa các yêu cầu về bảo đảm thanh toán, xếp hạng tín nhiệm độc lập và minh bạch thông tin vào khung pháp lý. Khi các mảnh ghép hội tụ, thị trường trái phiếu sẽ tự tin trở lại vai trò là kênh dẫn vốn dài hạn đồng hành cùng nền kinh tế.