Khoảnh khắc Việt Nam giữa New York trong tuần thị trường được nâng hạng

Việt Nam chính thức gia nhập rổ chỉ số FTSE Russell

Phiên giao dịch sáng 21/9 mở cửa tại Hà Nội và TP.HCM trong khi New York vẫn còn ở tối Chủ nhật, hai thành phố cách nhau 11 múi giờ cùng đón một tuần đặc biệt. Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức mang trạng thái thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell, đúng thời điểm nhiều hoạt động đối ngoại cấp cao diễn ra tại New York.

Sau gần tám năm nằm trong danh sách theo dõi, quyết định nâng hạng được công bố tại kỳ đánh giá tháng 9/2025 và khẳng định lại trong kỳ tháng 4/2026, có hiệu lực từ phiên giao dịch ngày 21/9/2026. Tối 18/9, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn chủ trì hội nghị “Việt Nam chính thức tham gia rổ chỉ số toàn cầu - FTSE Russell Global Equity Index Series” với nghi thức đánh cồng đánh dấu sự kiện. Khoảng 200 đại biểu tham dự, bao gồm đại diện các quỹ đầu tư quốc tế như Vanguard, BlackRock cùng các ngân hàng lưu ký và tổ chức môi giới toàn cầu.

Dòng vốn quốc tế đến theo lộ trình

Ngày 21/8/2026, FTSE Russell công bố danh mục 27 cổ phiếu Việt Nam đủ điều kiện vào rổ chỉ số. Theo ước tính của SSI, ngày 18/9/2026, các quỹ mô phỏng chỉ số toàn cầu dự kiến giải ngân đợt đầu với tổng giá trị mua ròng khoảng 240,49 triệu USD.

Con số trên mới chỉ là bước khởi đầu. FTSE Russell áp dụng lộ trình bốn giai đoạn để phân bổ tỷ trọng cho Việt Nam. Ông Bùi Hoàng Hải, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, cho biết đến đợt phân bổ thứ hai vào tháng 3/2027, tỷ trọng sẽ nâng lên 20%, gấp đôi đợt đầu. Quy tắc chung là toàn bộ trọng số được phân bổ trong thời hạn tối đa một năm.

Việc tham gia rổ chỉ số giúp cổ phiếu Việt Nam nằm trong tầm quan sát của hơn 20.000 tỷ USD tài sản toàn cầu tham chiếu, thu hút sự chú ý của các quỹ đầu tư tổ chức lớn theo chỉ số thị trường mới nổi.

Bài toán giữ hạng và nâng cao chất lượng thị trường

Danh sách 27 mã phản ánh khoảng cách giữa quy mô thị trường và lượng hàng hóa đạt chuẩn quốc tế. Ông Bùi Hoàng Hải chỉ ra ba điểm nghẽn chính: vướng trần tỷ lệ sở hữu nước ngoài (FOL), tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng (free-float) thấp, và chất lượng quản trị cùng công bố thông tin bằng tiếng Anh chưa đạt kỳ vọng.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Bộ Tài chính đang tập trung vào ba trụ cột kỹ thuật: vận hành cơ chế thanh toán bù trừ trung tâm (CCP) cho thị trường cổ phiếu, chuẩn bị phương án cho mô hình giao dịch không yêu cầu ký quỹ trước 100%, và rà soát, tháo gỡ rào cản về room ngoại.

Nhiều chuyên gia nhận định nâng hạng là điều kiện cần, nhưng điều kiện đủ để dòng vốn ở lại lâu dài nằm ở chất lượng doanh nghiệp và khả năng tăng trưởng của nền kinh tế. Tuần này, Việt Nam hiện diện tại New York qua nhiều hoạt động từ nghị trường Liên Hợp Quốc đến các cuộc gặp của cộng đồng doanh nghiệp, đánh dấu bước ngoặt trong tiến trình hội nhập thị trường vốn quốc tế.