Áp lực lãi suất và bài toán thanh khoản của thị trường chứng khoán

Thanh khoản suy giảm dù chỉ số hồi phục

Phiên giao dịch ngày 22/9 chứng kiến sự hồi phục của VN-Index nhờ nhóm cổ phiếu trụ đồng loạt tăng giá. Tuy nhiên, thanh khoản thị trường lại ghi nhận sự sụt giảm đáng kể, với tổng giá trị khớp lệnh trên cả ba sàn đạt khoảng 14.025 tỷ đồng, giảm gần 24% so với mức 18.453 tỷ đồng của phiên trước đó.

Điều này cho thấy dòng tiền vào thị trường vẫn thận trọng, dù chỉ số phục hồi mạnh. So với cùng kỳ năm trước, khi giá trị khớp lệnh trên HOSE thường đạt 30.000-40.000 tỷ đồng mỗi phiên, thậm chí có phiên lên tới 50.000-60.000 tỷ đồng, bức tranh hiện tại đã thay đổi đáng kể.

Áp lực lãi suất từ trong nước và quốc tế

Sự suy yếu của dòng tiền diễn ra trong bối cảnh chu kỳ tăng trưởng tín dụng dài hạn tiến đến giai đoạn cuối, trong khi áp lực lãi suất từ cả trong nước lẫn quốc tế ngày càng lớn. Đặc biệt, Fed đã tăng lãi suất trở lại trong bối cảnh lạm phát duy trì trên mục tiêu 2%, cùng với nhiều ngân hàng trung ương lớn cũng nâng lãi suất, tạo thêm sức ép lên môi trường tiền tệ quốc tế.

Sự thay đổi này khiến bài toán lãi suất trong nước trở nên phức tạp hơn. Trong khi dư địa nới lỏng tiền tệ đã thu hẹp sau chu kỳ tăng trưởng tín dụng kéo dài, xu hướng tăng lãi suất quốc tế lại tạo thêm áp lực từ bên ngoài, khiến kỳ vọng lãi suất sớm ổn định hoặc giảm trở nên mong manh hơn.

Nhận định của ACBS

Theo đánh giá của các chuyên gia Công ty Chứng khoán ACBS, tác động đáng chú ý nhất từ động thái của Fed nằm ở chênh lệch lãi suất USD - VND và áp lực tỷ giá. Khi Fed duy trì chính sách thắt chặt, chênh lệch lãi suất gia tăng có thể khiến việc hạ mạnh lãi suất trong nước trở nên khó khăn hơn.

Điểm thuận lợi là thanh khoản ngắn hạn của hệ thống ngân hàng đã cải thiện, nhưng bài toán nguồn vốn trung và dài hạn vẫn chưa được giải quyết triệt để. ACBS cho rằng kịch bản cơ sở là Ngân hàng Nhà nước ưu tiên điều tiết thanh khoản và sử dụng các biện pháp hỗ trợ truyền dẫn tín dụng có mục tiêu, thay vì bước vào chu kỳ giảm mạnh lãi suất chính sách.

Rủi ro và triển vọng thị trường chứng khoán

Với thị trường chứng khoán, câu chuyện có thể chuyển từ kỳ vọng tái định giá diện rộng sang khả năng tạo dòng tiền, cấu trúc nguồn vốn và sức chịu đựng chi phí vốn của từng doanh nghiệp. Trở ngại lớn nhất là lãi suất huy động cao hạn chế dòng tiền mới chảy vào kênh chứng khoán, cùng với dư nợ margin ở mức cao có thể tạo áp lực bán ngắn hạn.

Trong những tháng tới, dòng tiền nội cần tiếp tục hấp thụ lượng cung và tìm kiếm nguồn vốn mới. Nếu lực bán từ bên ngoài giảm, tự doanh linh hoạt và dòng tiền cá nhân giữ vai trò trụ cột, thị trường có thể có thêm dư địa chờ đón dòng vốn từ quá trình nâng hạng, với tác động rõ hơn trong năm 2027.