Đáp ứng nhu cầu vốn cho mục tiêu tăng trưởng cao
Hội thảo “Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn” do Tạp chí Nhà đầu tư tổ chức ngày 23.7 đã làm rõ vai trò của nguồn vốn và nhu cầu cấp vốn cho nền kinh tế. Bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế, Ngân hàng Nhà nước, cho biết đến ngày 13.7.2026 dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đạt gần 20,1 triệu tỉ đồng, tăng 7,86% so với cuối năm 2025. Trong nửa đầu năm, hệ thống ngân hàng đã cung ứng thêm khoảng 1,46 triệu tỉ đồng cho nền kinh tế.
Những dự báo cho năm 2026 cho thấy nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội ước khoảng 5,1 triệu tỉ đồng và giai đoạn 2026-2030 lên tới 38,5 triệu tỉ đồng, cho thấy áp lực cấp vốn vẫn lớn. Trong bối cảnh đó, thị trường chứng khoán được kỳ vọng sẽ tiếp tục đóng vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền economy.
Nâng chất lượng thị trường để giữ chân dòng vốn lớn
Ở góc độ thành viên thị trường, ông Nguyễn Duy Linh, Tổng Giám đốc SHS cho rằng nâng hạng mới chỉ là bước khởi đầu. Để mở cửa thị trường một cách thực chất, Việt Nam phải tháo gỡ các vướng mắc về giới hạn sở hữu nước ngoài, room ngoại tại từng doanh nghiệp và tỉ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng. Mặc dù khuôn khổ pháp lý đã được cải thiện, lượng cổ phiếu thực sự có thể giao dịch tại nhiều doanh nghiệp vẫn ở mức thấp, khiến các quỹ lớn gặp khó khăn trong giải ngân.
Ông Linh phân tích phần lớn vốn hóa thị trường hiện đang tập trung vào ba nhóm ngành ngân hàng, bất động sản và dịch vụ tài chính. Trong khi đó, tiêu dùng, công nghệ, bán dẫn, đổi mới sáng tạo và năng lượng xanh vẫn chiếm tỉ lệ thấp và có tiềm năng tăng trưởng dài hạn. Việc đa dạng hóa ngành nghề của doanh nghiệp niêm yết sẽ quyết định khả năng giữ chân dòng vốn sau nâng hạng. Thị trường được nâng hạng mà thiếu sự lựa chọn sẽ khó thu hút vốn ngoại ổn định.
Tuy nhiên, cùng với nâng chất lượng hàng hóa, cơ cấu nhà đầu tư cũng cần được điều chỉnh. Việt Nam hiện có khoảng 13 triệu tài khoản chứng khoán nhưng nhà đầu tư cá nhân vẫn chiếm phần lớn, khiến thị trường dễ biến động trước các thay đổi về tâm lý. Cần tháo gỡ rào cản để phát triển các quỹ đầu tư và thu hút thêm nhà đầu tư tổ chức trong và ngoài nước. Khi dòng vốn dài hạn chiếm tỷ trọng lớn hơn, thị trường sẽ ổn định hơn và dễ hấp thụ các đợt IPO hay phát hành quy mô lớn.
Khôi phục niềm tin nhà đầu tư và phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp
Bên cạnh thị trường cổ phiếu, việc phục hồi thị trường trái phiếu doanh nghiệp được xem là điều kiện then chốt để mở rộng kênh vốn trung và dài hạn. Ông Nguyễn Khắc Hải, Giám đốc Khối phụ trách Luật và Kiểm soát tuân thủ, SSI, cho biết quy mô thị trường vốn Việt Nam hiện nay chỉ ở mức 15-17% GDP, trong đó thị trường trái phiếu doanh nghiệp chiếm khoảng 6-7% GDP. Các quy định mới yêu cầu doanh nghiệp sử dụng vốn đúng mục đích, tăng vai trò của nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp, nâng vai trò xếp hạng tín nhiệm và làm rõ trách nhiệm của các bên tham gia phát hành.
Tuy khuôn khổ pháp lý đang dần hoàn thiện, thực thi nghiêm túc mới là yếu tố quyết định. Doanh nghiệp cần huy động vốn cho các dự án có hiệu quả, sử dụng vốn đúng mục đích, công bố thông tin đầy đủ và đảm bảo khả năng trả nợ. Chỉ khi khung pháp lý được thực thi nghiêm túc, niềm tin của nhà đầu tư mới được khôi phục và thị trường trái phiếu doanh nghiệp sẽ trở lại vai trò là kênh dẫn vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, ông Hải nhấn mạnh.