Hội Dầu khí Việt Nam đóng góp nhiều nội dung cho dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi)

Góp ý và định hướng điều chỉnh dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi)

Hội Dầu khí Việt Nam (DKVN) đã đóng góp ý kiến cho dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi), nhấn mạnh tầm quan trọng của các quy định nền tảng nhằm hoàn thiện thị trường điện và bảo đảm an ninh năng lượng cho giai đoạn phát triển mới. Các chuyên gia và nhà khoa học của Hội cho rằng dự thảo đã có nhiều bước tiến, song vẫn cần bổ sung những nguyên tắc và cơ chế cụ thể để triển khai hiệu quả.

Sáng 23/7, tại Hà Nội, Trung ương Hội DKVN tổ chức hội nghị trực tuyến để thống nhất ý kiến đóng góp đối với dự thảo. Chương trình có sự tham dự của TS Nguyễn Quốc Thập – Chủ tịch Hội DKVN và đại diện chuyên gia, hội viên, nhằm rà soát và làm rõ các nội dung được quy định tại dự thảo.

Tại hội nghị, các đại biểu cho rằng Ban soạn thảo đã tiếp thu nhiều ý kiến, hoàn thiện dự thảo theo hướng quy định các nguyên tắc chung. Một số điều kiện đối với nhà đầu tư trong giai đoạn khảo sát được lược bỏ nhằm đơn giản hóa thủ tục, tuy nhiên vẫn có ý kiến cho rằng nhiều nội dung quan trọng cần được quy định rõ hơn để đảm bảo tính khả thi khi triển khai.

Điện gió ngoài khơi và điện khí LNG cần hành lang pháp lý riêng

Một nội dung được quan tâm nhất là cơ chế phát triển điện gió ngoài khơi – nguồn điện chiến lược đã được xác định trong Quy hoạch điện VIII điều chỉnh nhưng hiện vẫn thiếu hành lang pháp lý phù hợp. Các đại biểu cho rằng điện gió ngoài khơi có đặc thù, liên quan khảo sát tài nguyên biển, không gian biển, bảo vệ môi trường, quốc phòng – an ninh, đầu tư truyền tải và hợp đồng mua bán điện dài hạn.

Hiện nay, dự thảo chủ yếu dừng ở nguyên tắc chung và chưa làm rõ trình tự khảo sát khu vực biển, lựa chọn nhà đầu tư, quyền phát triển dự án sau khảo sát, trách nhiệm đầu tư đấu nối và cơ chế hợp đồng mua bán điện. Các ý kiến đề nghị bổ sung quy định hoặc hướng dẫn cụ thể từ Chính phủ để có cơ sở triển khai các dự án điện gió ngoài khơi trong thời gian tới. Đồng thời, cần xem xét cơ chế cho phép nhà đầu tư đã khảo sát được tiếp tục phát triển dự án nhằm giảm chi phí và rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư.

Nhiều ý kiến cũng đề xuất nghiên cứu cơ chế thí điểm, cho phép các doanh nghiệp nhà nước có năng lực thực hiện đồng bộ các khâu từ khảo sát, lập dự án đến xây dựng và vận hành để hình thành mô hình trước khi triển khai rộng rãi. Về thẩm định kết quả khảo sát, hiện số lượng tổ chức tư vấn trong nước còn hạn chế, do đó có thể xem xét thành lập hội đồng chuyên gia ở giai đoạn đầu nhằm bảo đảm khách quan và minh bạch.

Hoạt động LNG và chu trình hạ tầng cần được hoàn thiện

Đối với điện khí LNG, dự thảo đã tiếp thu một số ý kiến liên quan cơ chế huy động tối đa các nhà máy sử dụng khí thiên nhiên trong nước và LNG nhập khẩu. Tuy nhiên, các quy định vẫn mang tính nguyên tắc và chưa quy định rõ những cơ chế tối ưu để bảo đảm hiệu quả đầu tư, nhất là khi nhiều dự án vẫn chưa thể quyết định đầu tư cuối cùng (FID).

Khó khăn lớn nhất được nêu là cơ chế bảo đảm sản lượng huy động, khả năng chuyển ngang giá LNG vào giá điện và ký hợp đồng mua bán điện dài hạn để nhà đầu tư có thể huy động vốn. Các đại biểu đề nghị bổ sung nguyên tắc phát triển điện khí và hoàn thiện cơ chế huy động công suất, sản lượng và các hợp đồng ổn định để nhà đầu tư có thể triển khai dự án một cách bền vững.

Hội nghị cũng khuyến nghị quan tâm hơn đến phát triển đồng bộ chuỗi hạ tầng LNG, gồm kho cảng nhập khẩu, hệ thống tái hóa khí, đường ống dẫn khí và hạ tầng kết nối với nhà máy điện. Đây được xem là điều kiện quan trọng để điện khí LNG trở thành nền tảng nguồn điện trong quá trình chuyển dịch năng lượng, cùng với hệ thống lưu trữ năng lượng và đa dạng hóa nguồn điện nhằm tăng cường an ninh năng lượng.

Hoàn thiện thị trường điện và vai trò của truyền tải

Bên cạnh các nguồn điện mới, các ý kiến nhấn mạnh cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế vận hành thị trường điện cạnh tranh. Dự thảo được cho là đã định hướng chuyển sang cơ chế thị trường, nhưng một số nội dung mới vẫn ở mức nguyên tắc và cần làm rõ vai trò, trách nhiệm của các chủ thể tham gia thị trường.

Trong bối cảnh năng lượng tái tạo và điện LNG ngày càng đóng vai trò quan trọng, thị trường điện cần được đảm bảo minh bạch về giá, huy động nguồn điện, cơ chế hợp đồng và trách nhiệm của các bên liên quan. Dự thảo cần làm rõ nguyên tắc về mua bán điện, huy động công suất và sản lượng, cũng như cơ chế hợp đồng dài hạn – tạo nền tảng cho sự phát triển của thị trường điện trong giai đoạn mới.

Về hạ tầng truyền tải, ý kiến thống nhất xã hội hóa đối với các công trình đấu nối hoặc đường dây phục vụ cho từng dự án. Nhà nước vẫn giữ vai trò chủ đạo với hệ thống truyền tải quốc gia nhằm bảo đảm an ninh năng lượng và tránh tình trạng phát triển nguồn điện thiếu đồng bộ với khả năng truyền tải.

Kết luận hội nghị, TS Nguyễn Quốc Thập đề nghị bộ phận tổng hợp sớm hoàn thiện văn bản góp ý gửi cơ quan soạn thảo. Dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) được kỳ vọng không chỉ đáp ứng yêu cầu thị trường cạnh tranh mà còn là khung pháp lý chiến lược cho phát triển điện gió ngoài khơi, điện LNG, hệ thống lưu trữ năng lượng và hạ tầng năng lượng đồng bộ, phù hợp với tiến trình chuyển dịch năng lượng và bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Với kinh nghiệm phát triển công nghiệp dầu khí, ngành dầu khí – năng lượng được kỳ vọng tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong chuỗi giá trị năng lượng mới của đất nước.