Dùng công nghệ để 'chơi' chứng khoán, nhà đầu tư phải có kiến thức

Khung nhìn từ tọa đàm về AI và giao dịch thuật toán

Việc ứng dụng AI và giao dịch thuật toán được đánh giá có thể nâng cao hiệu quả, thanh khoản và giảm chi phí trên thị trường chứng khoán. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng để triển khai an toàn, cần sớm hoàn thiện khung pháp lý kiểm soát rủi ro và nhà đầu tư phải trang bị kiến thức để làm chủ công nghệ thay vì phụ thuộc AI. Sáng 23-7, Báo điện tử Tuổi Trẻ tổ chức tọa đàm "Tương lai thị trường chứng khoán: Động lực mới từ công nghệ" với sự tham gia của lãnh đạo từ Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, HOSE, đại diện nhiều công ty chứng khoán, giới học thuật, chuyên gia và nhà đầu tư.

Mở lại giao dịch thuật toán: Cần khung pháp lý kiểm soát rủi ro. Ông Bùi Văn Huy, Tổng giám đốc FIDT, cho biết trước đây giao dịch bằng robot từng được triển khai trên thị trường; tuy nhiên từ năm 2023, các công ty chứng khoán đã được yêu cầu tạm dừng hoạt động này. Theo ông, nếu giao dịch thuật toán được mở lại, việc xây dựng khung pháp lý cần xuất phát từ thực tiễn của thị trường. Việt Nam vẫn gặp hạn chế về thanh khoản một số mã và hạ tầng công nghệ chưa đáp ứng đầy đủ so với các thị trường phát triển. Ông Huy nhấn mạnh rằng giao dịch thuật toán có thể nâng cao hiệu quả và thanh khoản, nhưng cần kiểm soát bốn nhóm rủi ro: thao túng thị trường, quá tải hệ thống, biến động giá bất thường và sự bất cân xứng về năng lực công nghệ giữa các tổ chức lớn và doanh nghiệp nhỏ.

Nhà đầu tư mới cần hiểu bản chất thị trường trước khi sử dụng AI. Smart Train Academy cho biết AI đang mở ra nhiều công cụ hỗ trợ cho người học và người mới tham gia thị trường. Theo đại diện của tập đoàn này, nhiều sinh viên và người mới tốt nghiệp đang theo học các chương trình như CFA để chuẩn bị kiến thức đầu tư, trong khi AI có thể giúp tiếp cận thông tin nhanh hơn nhưng cũng đặt ra rủi ro nếu thiếu nền tảng chuyên môn. Việc kết hợp giữa kiến thức chuyên môn và hiểu biết về công nghệ được cho là yếu tố then chốt để con người quản lý AI, thay vì để AI dẫn dắt. Bà nhấn mạnh người mới hoặc những người muốn làm việc tại các công ty chứng khoán nên bắt đầu với nền tảng tài chính và công nghệ từ sớm, với các chương trình như CFA level I và các khóa học AI, khoa học dữ liệu hay Python để hiểu AI đang vận hành và dữ liệu được xử lý như thế nào.

Những nhận định này nhấn mạnh sự cân nhắc kỹ lưỡng khi áp dụng AI trong giao dịch chứng khoán và yêu cầu sự phối hợp chặt chẽ giữa quản lý, nhà đầu tư và nhà cung cấp công nghệ để đảm bảo thị trường minh bạch, an toàn và ổn định.

Điểm nổi bật được nêu ra

• Khung pháp lý và quản trị rủi ro: Cần thiết lập cơ chế kiểm soát thao túng, quá tải hệ thống, flash crash và bất cân xứng công nghệ giữa các bên tham gia.
• Kiến thức và sự chuẩn bị của nhà đầu tư: Nhà đầu tư mới nên kết hợp kiến thức tài chính và công nghệ, tham gia các chương trình như CFA level I và khóa học về AI, dữ liệu, Python để hiểu quá trình AI vận hành.
• Vai trò của quản lý và các cơ quan nhà nước: Sự tham gia của các cơ quan quản lý và các tổ chức tài chính nhằm xây dựng khung pháp lý phù hợp và thúc đẩy đổi mới công nghệ an toàn.
• Triển khai thí điểm và sandbox: Việc thí nghiệm công nghệ tài chính cần được thử nghiệm có kiểm soát trước khi triển khai rộng rãi để bảo đảm an toàn cho thị trường và người dùng.