Chuyên gia: Để tăng trưởng cao, Việt Nam cần 38,5 triệu tỷ đồng

Để đạt mục tiêu tăng trưởng cao, Việt Nam cần vốn đầu tư toàn xã hội khoảng 38-40% GDP

Phát biểu tại hội thảo "Giải pháp phát triển bền vững thị trường vốn" ngày 23/7, TS Cấn Văn Lực, Chuyên gia kinh tế trưởng BIDV, cho biết kinh nghiệm từ các nền kinh tế tăng trưởng cao cho thấy vốn đầu tư toàn xã hội luôn chiếm khoảng 39-43% GDP và đóng góp khoảng 40-45%, thậm chí trên 50% vào tăng trưởng kinh tế.

Để đạt mục tiêu trở thành nước thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần duy trì tăng trưởng bình quân khoảng 10%/năm đến năm 2030. Theo ước tính, vốn đầu tư toàn xã hội cần tương đương khoảng 38-40% GDP, và tốc độ tăng vốn đầu tư phải đạt khoảng 12-13% mỗi năm, ông Lực nêu.

Đến năm 2030, quy mô vốn đầu tư toàn xã hội có thể lên tới khoảng 280 tỷ USD/năm và sẽ tiếp tục tăng mạnh trong các giai đoạn sau. Ông ước tính tổng nhu cầu vốn đến năm 2030 khoảng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó khu vực tư nhân trong và ngoài nước phải đóng góp trên 65%. Growth expectations phụ thuộc rất lớn vào khả năng huy động nguồn lực từ khu vực này.

Theo ông Lực, cơ cấu huy động vốn hiện vẫn mất cân đối khi 50-51% nguồn vốn đến từ tín dụng ngân hàng, trong khi thị trường cổ phiếu chỉ đóng góp khoảng 6,4%, trái phiếu doanh nghiệp khoảng 7%, FDI khoảng 12% và đầu tư công khoảng 12-15%. Nếu cộng both cổ phiếu, trái phiếu và các quỹ đầu tư, thị trường vốn mới đáp ứng khoảng 15-16% tổng nhu cầu vốn; theo ông Lực, tỷ lệ này cần tăng lên khoảng 25-27% để cân bằng hệ thống tài chính.

Ông cũng cho rằng Việt Nam còn dư địa huy động vốn khi tỷ lệ tiết kiệm năm 2025 đạt khoảng 35% GDP, cao hơn mức đầu tư khoảng 31% GDP, tương đương khoảng 5% GDP là nguồn tiết kiệm trong dân chưa được khai thác. Kinh nghiệm của Trung Quốc cho thấy tỷ lệ tiết kiệm luôn cao hơn đầu tư trong giai đoạn tăng trưởng cao, và Việt Nam có điểm tương đồng với mức 35% này được cho là tích cực so với các nước ASEAN.

Ngoài tín dụng ngân hàng và thị trường vốn, TS Cấn Văn Lực cho rằng cần khai thác thêm các nguồn lực mới như tài chính xanh, trung tâm tài chính quốc tế, thị trường carbon, và tài sản số khi có hành lang pháp lý phù hợp, xử lý các dự án tồn đọng và nguồn tiết kiệm trong dân.

Để huy động hiệu quả các nguồn lực, ông Lực kiến nghị sớm hoàn thiện thể chế thị trường tài chính, phát triển cân bằng giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn, đồng thời nâng cao năng lực giám sát rủi ro hệ thống, xử lý các dự án tồn đọng và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Theo ông, thị trường tài chính chỉ có thể phát triển bền vững khi dựa trên ba nền tảng là thể chế đáng tin cậy, dữ liệu minh bạch và kỷ luật thị trường nghiêm minh.