Chuyên gia cảnh báo 'con dao 2 lưỡi' AI trong đầu tư chứng khoán

AI và rủi ro thông tin sai lệch trong đầu tư chứng khoán

Ngày 23/07/2026, các chuyên gia tài chính thảo luận về vai trò của trí tuệ nhân tạo trong đầu tư và nhấn mạnh nguy cơ AI có thể tạo thông tin sai lệch khi dữ liệu chất lượng chưa được đảm bảo. Tại một diễn đàn, VNPT AI cho rằng dữ liệu đáng tin cậy là nền tảng để AI đưa ra phân tích có tính tham khảo cho quyết định đầu tư. Ông Nguyễn Văn Quang, Giám đốc khối khách hàng chiến lược của VNPT AI, nhấn mạnh rằng gian lận và an ninh mạng là rủi ro thực tế khi áp dụng công nghệ số vào thị trường.

“Nhiều người tham gia thị trường lâu năm nhưng vẫn trở thành nạn nhân của các hình thức lừa đảo,” ông Quang nói.

WiGroup cho rằng AI chỉ phát huy hiệu quả khi được xây dựng trên nền tảng dữ liệu đáng tin cậy. Ông Phạm Ngọc Nam, Giám đốc công nghệ của WiGroup, cho biết một trong những rủi ro lớn nhất hiện nay là hiện tượng "ảo giác" (hallucination), khi AI có thể tạo ra thông tin không chính xác nếu thiếu dữ liệu hoặc thiếu bối cảnh. "AI hiện có thể đọc báo cáo tài chính, tổng hợp dữ liệu và đưa ra phân tích nhanh, nhưng tốc độ xử lý không đồng nghĩa với độ tin cậy của thông tin," ông Nam nhấn mạnh. Để hạn chế rủi ro, các phân tích do AI hỗ trợ cần minh bạch, có nguồn dữ liệu được trích dẫn rõ ràng và có khả năng giải thích cách hình thành kết quả; dữ liệu và phép tính nên được tạo ra từ hệ thống xử lý chuyên biệt, thay vì để AI tự suy diễn.

OCBS cho rằng trong khoảng 5 năm tới AI sẽ giúp các chuyên viên phân tích và môi giới nâng cao năng suất và giúp khách hàng tiếp cận thông tin nhanh hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia tại tọa đàm cũng cảnh báo AI có thể không thay thế con người trong quyết định đầu tư. Trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về nhà đầu tư, công ty chứng khoán hoặc doanh nghiệp triển khai các giải pháp AI. Đồng thời, các công ty chứng khoán cần công bố rõ cơ chế cảnh báo, giới hạn của AI, nguồn dữ liệu sử dụng và mức độ rủi ro của các khuyến nghị, để nhà đầu tư hiểu AI chỉ là công cụ hỗ trợ, chứ không phải hệ thống thay thế con người.

Ông Đinh Hoài Nhân, Giám đốc quản lý dự án tại OCBS, nhấn mạnh rằng trong 5 năm tới AI sẽ nâng cao năng suất cho chuyên viên phân tích và môi giới, nhưng chỉ ở mức hỗ trợ trong quá trình ra quyết định đầu tư. Trách nhiệm cuối cùng vẫn thuộc về nhà đầu tư. Các chuyên gia nhắc lại rằng AI chỉ nên đóng vai trò hỗ trợ và các công ty chứng khoán cần minh bạch cơ chế cảnh báo và nguồn dữ liệu được sử dụng để đánh giá rủi ro.

Phạm Nguyễn Thị Ngọc Châu của Smart Train Academy cảnh báo nếu chỉ dựa vào AI để tạo khuyến nghị đầu tư mà bỏ qua kiến thức nền tảng và phân tích thực tế, nhà đầu tư có thể gặp sai lầm. Thị trường vốn luôn có nhiều yếu tố rủi ro và AI là công cụ bổ sung, không phải phương án thay thế con người trong mọi quyết định.

Tổng kết cuộc thi “Chiến binh đầu tư” do Báo Điện tử Tuổi Trẻ phối hợp cùng Kafi tổ chức cho thấy sau 3 tháng tranh tài, sân chơi này đã trở thành nền tảng đánh giá thực chiến về chiến lược và kỷ luật trên thị trường. Những thông tin về AI và dữ liệu được xem là yếu tố nền tảng để nhà đầu tư cải thiện quyết định và đối phó với rủi ro thị trường.

• AI là công cụ hỗ trợ, không thể thay thế con người trong quyết định đầu tư.
• Cần công bố rõ nguồn dữ liệu và cơ chế cảnh báo từ các nhà cung cấp AI.
• Nhà đầu tư nên kết hợp kiến thức tài chính với công cụ dữ liệu để đưa ra quyết định có căn cứ.