Chứng khoán và nền kinh tế Mỹ ngày càng phụ thuộc vào cơn sốt AI
NeoAI tóm tắt
Bài viết phân tích mức độ phụ thuộc ngày càng tăng của thị trường chứng khoán Mỹ vào làn sóng AI và tác động lan tỏa tới toàn cầu; nhấn mạnh rủi ro bong bóng AI và vai trò của chính sách tiền tệ trong việc định giá thị trường.
AI và sự phụ thuộc ngày càng sâu của thị trường chứng khoán Mỹ vào nền kinh tế
Người ta vẫn hay nói rằng thị trường chứng khoán không phải là nền kinh tế, nhưng hiện nay ranh giới giữa hai phạm vi này đang bị xói mòn khi làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) thúc đẩy cả hai lĩnh vực cùng tăng trưởng. Trong nhiều năm gần đây, các chỉ số chứng khoán Mỹ liên tục lập kỷ lục nhờ dòng vốn đổ vào AI và các ứng dụng liên quan.
Đồng thời, cơn sốt AI đang thực sự tác động tới nền kinh tế khi hàng nghìn tỷ USD được đổ vào xây dựng hạ tầng như nhà máy bán dẫn, trung tâm dữ liệu, nhà máy sản xuất điện và hệ thống truyền tải. Sự gia tăng giá trị tài sản tài chính cũng kích thích chi tiêu của tầng lớp người giàu, dẫn tới các hoạt động như du lịch xa xỉ, mua sắm thiết bị công nghệ và các dịch vụ cao cấp.
“Điều đang chống đỡ mọi thứ chính là câu chuyện AI”, theo nhận định của Torsten Slok, nhà kinh tế trưởng tại Apollo Global Management. Còn Adam Turnquist, Chiến lược gia kỹ thuật trưởng tại LPL Financial, cho biết khoảng một nửa mức tăng của chỉ số S&P 500 năm nay đến từ các cổ phiếu liên quan đến AI. Ông cho rằng tăng trưởng kinh tế Mỹ đang ngày càng lệ thuộc vào làn sóng đầu tư xây dựng hạ tầng phục vụ AI, và phần lớn thị trường hiện gần như chỉ còn là một cược vào AI.
Trong những tuần gần đây, thị trường Mỹ cho thấy sự rung lắc khi các nhà đầu tư bắt đầu lo ngại mức độ phụ thuộc quá lớn vào một nhóm ngành duy nhất. Tuy nhiên, bong bóng AI chưa nhất thiết sẽ vỡ ngay và một số ý kiến cho rằng nếu bong bóng xì hơi, dòng vốn có thể dịch chuyển sang các lĩnh vực khác tương tự như sau bong bóng dot-com ở đầu những năm 2000.
“Những thời điểm thị trường được định giá ở mức cao nhất cũng là lúc hiệu ứng của cải tác động mạnh nhất,” nhận định của Gabriel Chodorow-Reich, giáo sư kinh tế tại Harvard University, nhấn mạnh về hiện tượng này. Nhóm cổ phiếu công nghệ dẫn dắt, còn được gọi là Magnificent Seven gồm Meta, Alphabet, Amazon, Apple, Tesla, Nvidia và Microsoft, hiện nắm giữ khoảng 25% giá trị của toàn bộ doanh nghiệp niêm yết tại Mỹ, qua đó có thể tác động lan tỏa đến nền kinh tế khi có biến động về lợi nhuận hoặc chi tiêu vốn.
Nhiều chuyên gia cho rằng nếu các doanh nghiệp AI không thể đạt được mức tăng trưởng như kỳ vọng, họ có thể cắt giảm chi tiêu. Điều này sẽ ảnh hưởng đến vốn hóa, chi phí huy động và có thể làm trì hoãn nhiều dự án hạ tầng liên quan đến dữ liệu và AI, từ đó tác động tới toàn bộ chu kỳ tăng trưởng của nền kinh tế. Trong khi bong bóng AI có thể vẫn tồn tại trong ngắn hạn, giới quan sát nhấn mạnh tầm quan trọng của chính sách tiền tệ và khả năng Fed sẽ hạn chế điều chỉnh lãi suất nhằm đối phó với các cú sốc bất ngờ.
Điểm nổi bật và tác động đến đầu tư
- Vốn hóa thị trường Mỹ đạt mức cao, phản ánh niềm tin dài hạn vào AI và các ứng dụng công nghệ cao.
- Hiệu ứng của cải tác động lên chi tiêu tiêu dùng và đầu tư vào tài sản tài chính; tác động hai chiều khi thị trường giảm xuống có thể làm giảm chi tiêu tiêu dùng.
- Định hướng của Magnificent Seven có thể quyết định nhịp điệu của thị trường và tác động lan tỏa tới nhiều ngành khác.
- Rủi ro bong bóng AI vẫn hiện hữu, nhưng các chuyên gia cho rằng sự di chuyển dòng vốn có thể tiếp tục sang các lĩnh vực liên quan đến công nghệ và hạ tầng nếu nhu cầu vẫn ổn định.
Khuôn khổ rủi ro và triển vọng
Việc nắm bắt được mức độ ảnh hưởng của AI lên tăng trưởng kinh tế và lợi nhuận doanh nghiệp sẽ phụ thuộc vào khả năng dự báo thời gian hoàn vốn và hiệu quả thực tế của các dự án công nghệ số. Các nhà đầu tư cần theo dõi sát diễn biến lợi nhuận của các công ty AI hàng đầu và sự thay đổi trong chính sách tiền tệ để đánh giá lại định giá thị trường và chi tiêu tiêu dùng trong vòng tới.
Nhìn chung, AI đang trở thành một trụ cột không chỉ của thị trường chứng khoán mà còn của nền kinh tế Mỹ, và sự cân bằng giữa tăng trưởng và rủi ro sẽ quyết định nhịp điệu phục hồi trong dài hạn.