3 ưu tiên để phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Ba ưu tiên để phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam đang tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 200/2026/NĐ-CP ngày 5/6/2026 về chào bán và giao dịch trái phiếu riêng lẻ trong nước cũng như trái phiếu phát hành ra nước ngoài. Nghị định này được triển khai có hiệu lực kể từ ngày ký và được kỳ vọng nâng cao trách nhiệm của cơ quan phát hành. Theo VIS Rating, những điều chỉnh này được xem là bước tiến quan trọng cho sự minh bạch và quản trị ở thị trường này. (Ảnh minh họa)

Vẫn còn thách thức và cơ hội, tại hội thảo về triển vọng tín nhiệm Việt Nam do VIS Rating tổ chức, các nhà phân tích cho rằng thị trường cần tiếp tục hướng tới ba ưu tiên để thực sự trở thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn. Bà Nguyễn Thị Kiều Hạnh, Trưởng nhóm phân tích tại VIS Rating, nhấn mạnh rằng khung pháp lý đã có nhiều tiến bộ, song vẫn cần các cải tiến để đáp ứng nhu cầu vốn dài hạn và quản trị rủi ro. (Ảnh minh họa)

Ba ưu tiên được đề xuất nhằm phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp gồm:

• 1. Xây dựng đường cong lợi suất và cơ chế định giá theo rủi ro: dù xếp hạng tín nhiệm được mở rộng, nhiều đợt phát hành vẫn không bắt buộc xếp hạng và lãi suất phát hành phụ thuộc vào đàm phán thay vì tham chiếu chuẩn theo mức độ rủi ro. Ở các thị trường phát triển như Malaysia hay Thái Lan, nhà đầu tư tham chiếu đường cong lợi suất theo từng bậc xếp hạng, giúp phân bổ chi phí vốn cho từng hồ sơ tín nhiệm khác nhau. Tại Việt Nam, chênh lệch lãi suất giữa các doanh nghiệp có hồ sơ tín nhiệm khác nhau vẫn còn chưa rõ nét, khiến việc đánh giá rủi ro và lãi suất yêu cầu gặp khó khăn. Việc mở rộng phạm vi xếp hạng tín nhiệm được xem là cần thiết để tăng tính định lượng và minh bạch cho thị trường.
• 2. Mở rộng cơ sở nhà đầu tư, đặc biệt là nhà đầu tư tổ chức dài hạn: hiện nay thị trường chủ yếu do ngân hàng và nhà đầu tư cá nhân chi phối, trong khi quỹ hưu trí, quỹ tương hỗ và công ty bảo hiểm còn hạn chế tham gia. Các ràng buộc về đầu tư của ngành bảo hiểm và tỷ lệ đầu tư vào trái phiếu doanh nghiệp vẫn cần được nới lỏng và quản lý rủi ro chặt chẽ. Sự tham gia sâu rộng của nhà đầu tư tổ chức dài hạn được xem là yếu tố then chốt để đảm bảo nhu cầu vốn trung-dài hạn và giảm áp lực tái cấp vốn tại đáo hạn.
• 3. Nâng cao năng lực thực thi của các tổ chức trung gian: Nghị định 200 đã bổ sung nhiều cơ chế bảo vệ nhà đầu tư, nhưng hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng thực thi khi rủi ro phát sinh. Việc xử lý tài sản đảm bảo, thu hồi dòng tiền và thực thi biện pháp bảo vệ quyền lợi trái chủ vẫn còn phức tạp do vướng mắc pháp lý và tranh chấp giữa các bên. Do đó, cần tăng cường trách nhiệm và độc lập của các tổ chức đại diện người sở hữu trái phiếu, đơn vị quản lý tài sản đảm bảo và các bên trung gian khác để đảm bảo các cơ chế bảo vệ nhà đầu tư được thực thi hiệu quả.

Tóm lại, sau các bước tiến về khung pháp lý, VIS Rating cho rằng thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn cần tập trung ba ưu tiên trên để thực sự phát triển thành kênh dẫn vốn trung và dài hạn, đồng thời tăng cường sự tin tưởng của nhà đầu tư và các tổ chức phát hành.