GDP cao nhất 24 năm, chứng khoán lập đỉnh: Hàn Quốc đang “thăng hoa” hay chỉ là ảo giác tăng trưởng?

Hàn Quốc và câu chuyện tăng trưởng: tăng trưởng hay ảo giác từ bán dẫn?

Hàn Quốc đang chứng kiến chuỗi chỉ số kinh tế và thị trường tài chính tăng trưởng ở mức cao trong hơn hai thập kỷ, với GDP danh nghĩa được dự báo có thể vượt mức tăng trưởng hai chữ số, sau khi quý I đạt 17,1% trong khuôn khổ phục hồi mạnh mẽ. Chỉ số chứng khoán cũng thiết lập đỉnh nhờ đà tăng từ lĩnh vực công nghệ và bán dẫn. Tuy nhiên, giới chức cho rằng tăng trưởng này có thể không bền vững nếu chủ yếu dựa vào hai tập đoàn công nghệ lớn.

Theo các tuyên bố từ Chánh Văn phòng Chính sách Tổng thống Hàn Quốc, dù các con số vĩ mô rất tích cực, nguy cơ bẫy ảo tưởng vẫn hiện hữu nếu lợi ích chỉ tập trung ở một nhóm doanh nghiệp. Các chuyên gia nhận định sự tăng trưởng mạnh của Samsung Electronics và SK Hynix đang chi phối phần lớn vốn hóa thị trường và định hình kỳ vọng tăng trưởng toàn ngành bán dẫn. Trong bối cảnh đó, một số chỉ báo cho thấy sự phụ thuộc quá lớn vào ngành này có thể đẩy nền kinh tế vào tình trạng rủi ro khi chu kỳ công nghệ hạ nhiệt.

Về mặt ngoại thương, Hàn Quốc ghi nhận thặng dư tài khoản vãng lai lên tới 102,6 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm, gấp hơn 4 lần so với cùng kỳ năm trước. Xuất khẩu bán dẫn trong tháng 5 tăng mạnh tới 154%, đóng góp vào mức tăng trưởng xuất khẩu chung lên khoảng 43%. Dù thặng dư vãng lai được duy trì, đồng won vẫn yếu và dòng vốn nước ngoài có phiên bán ròng sau những nhịp tăng nóng, cho thấy sự thận trọng trong ngắn hạn. Các chuyên gia cho rằng cần sự đa dạng hóa nền tảng tăng trưởng để giảm sự phụ thuộc vào một nhóm ngành duy nhất.

• Hai tập đoàn bán dẫn là động lực chính cho thị trường và thị trường chứng khoán, nhưng rủi ro tập trung cần được quản trị.
• Khả năng bẫy tăng trưởng nếu lợi nhuận từ bán dẫn không lan tỏa sang các ngành khác và người trẻ, người lao động yếu thế cũng như xây dựng, bán lẻ không được hưởng lợi.
• Thanh khoản và dòng vốn quốc tế có thể thay đổi khi triển vọng tăng trưởng thay đổi và lãi suất toàn cầu biến động.

Trong bối cảnh này, một số nhà kinh tế đề xuất tách riêng chỉ số tăng trưởng có và không có bán dẫn để phản ánh đúng thực trạng nền kinh tế và tránh bỏ sót các động lực tăng trưởng từ các ngành khác. Giáo sư Kim Dae-jong (Đại học Sejong) nhấn mạnh sự phụ thuộc quá lớn vào bán dẫn có thể trở thành thách thức lớn với nền kinh tế. Ông kêu gọi tăng cường các ngành mang lại việc làm và cải cách thuế, thị trường lao động để đảm bảo sự cân bằng phát triển.

Nhìn về tương lai, nếu lợi nhuận từ bán dẫn lan tỏa sang các nhóm ngành trẻ và yếu thế, Hàn Quốc có thể vượt qua nguy cơ “bẫy tăng trưởng thấp” và duy trì đà tăng. Ngược lại, nếu đà tăng chỉ còn tập trung ở một số doanh nghiệp và khu vực, rủi ro điều chỉnh sẽ gia tăng và ảnh hưởng đến niềm tin nhà đầu tư. Nhà đầu tư theo dõi kỹ sự phân bổ nguồn vốn và triển vọng đa dạng hóa nền kinh tế để đánh giá tính bền vững của chu kỳ tăng trưởng hiện tại.