Nền kinh tế Việt Nam đang phụ thuộc nguồn vốn nào?
NeoAI tóm tắt
Bài báo phân tích sự phụ thuộc của nền kinh tế Việt Nam vào tín dụng ngân hàng (chiếm hơn 50% tổng nguồn vốn) và nêu nhu cầu vốn khổng lồ 280-300 tỷ USD/năm giai đoạn 2026-2030 để đạt tăng trưởng hai con số. Các chuyên gia đề xuất đa dạng hóa nguồn vốn, phát triển thị trường chứng khoán và trái phiếu doanh nghiệp, hướng tới mục tiêu thị trường vốn chiếm 28-30% tổng vốn đầu tư xã hội vào năm 2030 theo Quyết định 1413. Tin tức này mang tính định hướng chính sách dài hạn, không có tác động trực tiếp đến giá cổ phiếu cụ thể, nhưng có thể ảnh hưởng đến tâm lý nhà đầu tư và triển vọng phát triển của ngành chứng khoán và ngân hàng trong trung và dài hạn.
Nhu cầu vốn khổng lồ cho tăng trưởng hai con số
Theo TS. Cấn Văn Lực - chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, giai đoạn 2026-2030 Việt Nam cần huy động khoảng 280-300 tỷ USD mỗi năm cho đầu tư toàn xã hội. Vốn đầu tư bình quân phải tăng 13-15%/năm, đặt áp lực lớn lên hệ thống tài chính hiện tại.
Ông Lực nhấn mạnh, quy mô vốn này đòi hỏi không chỉ huy động đủ nguồn lực mà còn phải thay đổi cơ cấu dẫn vốn. Nếu tiếp tục phụ thuộc chủ yếu vào tín dụng ngân hàng, hệ thống sẽ đối mặt với rủi ro quản trị và an toàn nghiêm trọng.
Sự phụ thuộc quá lớn vào ngân hàng
Trong giai đoạn 2020 đến tháng 9/2026, tín dụng ngân hàng vẫn chiếm hơn 50% tổng nguồn vốn của nền kinh tế. Thị trường vốn – gồm cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp – mới chiếm khoảng 14-15%, ngay cả khi tính thêm trái phiếu Chính phủ, tỷ trọng cũng chỉ đạt 23-24%.
Theo ông Lực, trong mô hình phát triển bền vững, thị trường vốn cần chiếm tối thiểu 30% tổng nguồn vốn để giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng. Điều này đặc biệt quan trọng khi Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng cao liên tục trong nhiều năm.
Giải pháp khơi thông các nguồn vốn mới
Chuyên gia kinh tế Phùng Tiến Đông cho rằng cần kết hợp hài hòa giữa tín dụng ngân hàng và thị trường vốn, đặc biệt là trái phiếu doanh nghiệp. Ông nhấn mạnh việc xây dựng nền tảng nhà đầu tư dài hạn như các quỹ đầu tư là then chốt để tạo ra kênh dẫn vốn bền vững.
TS. Cấn Văn Lực đề xuất thúc đẩy đồng thời nhiều kênh huy động vốn từ cổ phiếu, trái phiếu, đến tài chính xanh và tài chính khí hậu. Việc đa dạng hóa nguồn vốn sẽ giúp nền kinh tế giảm phụ thuộc vào ngân hàng và tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc.
Định hướng dài hạn theo Đề án 2045
Theo Quyết định 1413 ban hành ngày 27/7/2026, Việt Nam đặt mục tiêu nâng giá trị huy động qua thị trường vốn lên 28-30% tổng vốn đầu tư xã hội vào năm 2030 và 30-35% vào năm 2045. Thị trường vốn sẽ đáp ứng 60-65% nhu cầu vay của Chính phủ thông qua trái phiếu.
Để đạt được mục tiêu, các chuyên gia cho rằng cần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao quản trị doanh nghiệp, tăng cường minh bạch và bảo vệ nhà đầu tư. Đây là những điều kiện tiên quyết để củng cố niềm tin, thu hút dòng vốn dài hạn và tạo động lực phát triển bền vững cho nền kinh tế.