Khối ngoại càng bán, dư nợ margin càng tăng: Điều gì ẩn sau sự trùng hợp này?

Phân tích: Khối ngoại bán ròng và dư nợ margin tăng cao trên thị trường chứng khoán

445.000 tỷ đồng là dư nợ cho vay tại các CTCK tính đến cuối quý 2/2026, trong đó 435.000 tỷ đồng đến từ margin. Đây là con số kỷ lục từ trước đến nay và dư nợ margin đã tăng 13 quý liên tiếp. So với đầu năm 2021, dư nợ margin đã tăng khoảng 335.000 tỷ đồng.

Một sự trùng hợp đáng chú ý là con số dư nợ margin gần bằng giá trị bán ròng luỹ kế của khối ngoại trong khoảng 5 năm (khoảng 350.000 tỷ đồng). Margin được xem là công cụ linh hoạt giúp nhà đầu tư trong nước đối phó với áp lực từ khối ngoại và điều chỉnh dòng tiền khi thị trường chịu biến động lớn.

Trong quá khứ, giai đoạn năm 2022 cho thấy khối ngoại giảm mạnh và dư nợ margin cũng giảm khi thị trường điều chỉnh. Từ cuối 2023 đến nay, khối ngoại có xu hướng bán ròng mạnh, trong khi margin liên tục tăng và xác lập đỉnh mới. Margin đóng vai trò khuếch đại sức mua nội tại khi khối ngoại bán ròng.

Đáng chú ý, margin không phải là nguồn vốn vô hạn. Margin là đòn bẩy và còn phụ thuộc vào vốn tự có của nhà đầu tư. Margin có thể quay vòng và được sử dụng cho nhiều giao dịch liên tiếp. Do đó, sức mua của thị trường thực tế còn lớn hơn con số dư nợ margin thể hiện.

Hoạt động cho vay margin ở quý 2 vừa rồi chủ yếu diễn ra ở các CTCK có ngân hàng hậu thuẫn, như TCBS, VPBankS, LPBankS, HDS, MBS, SHS… Song triển vọng thanh khoản và dư địa cho vay margin có thể thắt chặt khi hệ thống ngân hàng thắt chặt tín dụng. Lãi suất vay margin đang ở mức khoảng 13–14%/năm, tạo áp lực lên nhu cầu đòn bẩy trong ngắn hạn.

Nhìn chung, margin đóng góp vào tổng sức mua của thị trường nhưng không phải toàn bộ nguồn vốn. Các yếu tố khác như các quỹ nội địa, nhà đầu tư cá nhân dùng vốn tự có, tổ chức trong nước và hoạt động tự doanh của CTCK cũng đóng vai trò quan trọng. Trong bối cảnh thị trường có nhịp điều chỉnh, rủi ro call margin và bán giải chấp có thể gia tăng cho các khoản margin không đính kèm giao dịch thực sự.

• 445.000 tỷ đồng dư nợ cho vay CTCK tính đến cuối quý 2/2026, 435.000 tỷ đồng từ margin
• Dòng vốn margin tăng 13 quý liên tiếp, so với đầu năm 2021 tăng ~335.000 tỷ đồng
• Khoảng 350.000 tỷ đồng là tổng bán ròng luỹ kế của khối ngoại trong 5 năm gần đây
• Ngân hàng hậu thuẫn đã tập trung ở các CTCK như TCBS, VPBankS, LPBankS, HDS, MBS, SHS