Gần 70 doanh nghiệp Nhà nước đối mặt nguy cơ rời sàn chứng khoán từ năm 2027

Thông tin chính về nguy cơ rời sàn của doanh nghiệp Nhà nước sau cổ phần hóa

Khoảng 67 doanh nghiệp có nguồn gốc từ DNNN sau cổ phần hóa đang đối mặt nguy cơ rời sàn chứng khoán từ ngày 1/1/2027. Theo UBCKNN (Ủy ban Chứng khoán Nhà nước), các doanh nghiệp này chưa đáp ứng điều kiện về cơ cấu cổ đông theo quy định của Luật Chứng khoán.

Nguyên nhân chủ yếu là tiêu chí duy trì tư cách công ty đại chúng. Từ đầu năm 2027, doanh nghiệp phải có tối thiểu 10% cổ phần có quyền biểu quyết do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Nếu không đáp ứng điều kiện này, doanh nghiệp sẽ không còn đủ tư cách công ty đại chúng và buộc phải rời sàn.

Quy mô và ảnh hưởng của nhóm doanh nghiệp này

Áp lực từ nhóm doanh nghiệp này là lớn do chiếm tỉ trọng đáng kể trên thị trường. Trong tổng số 1.575 công ty đại chúng, có 789 doanh nghiệp có nguồn gốc từ DNNN sau cổ phần hóa, tương đương khoảng 50%. Riêng trên HoSE, nhóm này chiếm khoảng 30% vốn hóa, với nhiều cổ phiếu trụ cột như Vietcombank, BIDV, PV GAS, ACV và BSR.

Phân nhóm và thời hạn chuyển tiếp

Theo UBCKNN, trong 67 doanh nghiệp chưa đáp ứng điều kiện, có 21 doanh nghiệp thuộc nhóm F1 và 46 doanh nghiệp thuộc nhóm F2. Nhóm F1 được tiếp tục duy trì niêm yết trong thời gian thực hiện phương án tái cơ cấu đã được phê duyệt, trong khi nhóm F2 phải chủ động xử lý cơ cấu cổ đông nếu muốn tiếp tục hiện diện trên thị trường.

Ông Hoàng Văn Thu, Phó Chủ tịch UBCKNN, cho biết quy định về tỷ lệ cổ đông không phải là yêu cầu mới nhưng điểm mới là Luật Chứng khoán quy định rõ thời hạn chuyển tiếp nhằm nâng chất lượng hàng hóa trên thị trường và đáp ứng các tiêu chí nâng hạng. Thực tế, đã có 194 doanh nghiệp phải rời sàn do không đáp ứng điều kiện này.

Những động lực và mục tiêu nâng cấp thị trường

Tiến độ cổ phần hóa và thoái vốn chưa theo kịp yêu cầu. Theo số liệu Bộ Tài chính được ông Thu dẫn lại, giai đoạn 2022-2025 đặt mục tiêu cổ phần hóa 30 doanh nghiệp nhưng đến cuối năm 2025 chưa hoàn thành trường hợp nào. Trong 146 doanh nghiệp phải thoái vốn, mới có 17 doanh nghiệp hoàn tất, tương đương 11,5% kế hoạch.

Để tháo gỡ điểm nghẽn, lãnh đạo UBCKNN đề xuất các doanh nghiệp sau cổ phần hóa thực hiện nghiêm quy định niêm yết theo Nghị định 57/2026/NĐ-CP, đồng thời giảm tỷ lệ sở hữu Nhà nước ở những lĩnh vực không cần nắm giữ chi phối thông qua thoái vốn hoặc phát hành thêm cổ phiếu. Theo ông Hoàng Văn Thu, cổ phần hóa, niêm yết và minh bạch thông tin cần được xem là chuẩn mực quản trị, thay vì chỉ là áp lực đối với doanh nghiệp.