Chứng khoán làm sao thế?

Hiệu ứng call margin chéo và tác động tới mặt bằng giá cổ phiếu

Hiệu ứng "call margin chéo" đang lan rộng đến cả những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt và lợi nhuận ổn định, khiến mặt bằng giá cổ phiếu đồng loạt chịu áp lực. VN-Index đóng cửa ngày 22/7 ở mức 1.668 điểm, giảm 62 điểm so với phiên trước và tiếp tục phá đáy trong chu kỳ giảm hiện tại.

Toàn thị trường vừa chứng kiến làn sóng bán tháo cuốn bay gần 310.000 tỷ đồng vốn hóa chỉ sau một phiên. Từ đầu tháng 7, chỉ số này đã mất hơn 200 điểm, cho thấy mức độ rủi ro thanh khoản và đòn bẩy đang làm lung lay tâm lý nhà đầu tư. Làn sóng này không chỉ ảnh hưởng các cổ phiếu có dự báo tiêu cực mà còn lan sang các cổ phiếu nền tảng tốt, gây áp lực lên định giá của nhiều mã.

Theo đánh giá của các chuyên gia tại ABS và Kafi, nguyên nhân chính đến từ áp lực margin tăng lên và dư nợ margin so với vốn hóa thị trường ở mức cao. Trong khi nhiều cổ phiếu đã giảm sâu, một số tổ chức và cổ đông lớn lại chịu áp lực giải chấp, đẩy nhu cầu bán ra tăng lên giữa các tài khoản có dư nợ cao. Mặt bằng thanh khoản duy trì ở mức thấp cho thấy dòng tiền từ nhà đầu tư nhỏ lẻ đã thận trọng rút đòn bẩy từ trước.

Đánh giá xu hướng, các chuyên gia cho rằng áp lực giảm điểm là ngắn hạn và sẽ xuất hiện khi lượng margin được hấp thụ. Vùng cân bằng được đề cập là khoảng 1.630-1.650 điểm, nơi các nhà đầu tư có thể xem xét gia tăng vị thế nếu luận điểm đầu tư vẫn còn hấp dẫn. Tuy nhiên, bối cảnh vĩ mô năm 2026 được cho là khả quan hơn so với năm 2022, khi GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18%, IIP tăng 10,8%, và dòng vốn FDI đăng ký tăng 61% (và thực hiện tăng 11,2% so với cùng kỳ).

Những khuyến nghị cho nhà đầu tư là thận trọng quản trị rủi ro và rà soát danh mục. Đối với những cổ phiếu có nền tảng tốt nhưng chịu áp lực ngắn hạn, việc bán tháo chỉ là biến động ngắn và có thể mang lại cơ hội định giá hấp dẫn hơn sau nhịp điều chỉnh. Quan trọng nhất là loại bỏ những cổ phiếu đã thay đổi luận điểm đầu tư và tăng dần vị thế ở những cổ phiếu có triển vọng dài hạn vẫn vững chắc.

• Quản trị rủi ro và hạ đòn bẩy là ưu tiên hàng đầu trong giai đoạn biến động.
• Rà soát danh mục và loại bỏ cổ phiếu có luận điểm đầu tư thay đổi.
• Định giá cổ phiếu có thể được cải thiện sau nhịp điều chỉnh ngắn hạn.
• Nhóm cổ phiếu dẫn dắt và ngân hàng có triển vọng phân hóa tùy từng mã.