Call margin đã xuất hiện trở lại sau chuỗi giảm mạnh của VN-Index, làm dấy lên lo ngại về kịch bản bán giải chấp như năm 2022. Tuy nhiên, theo Chứng khoán An Bình (ABS), áp lực hiện tại chủ yếu đến từ các tài khoản lớn và chưa đủ căn cứ để xác nhận một xu hướng downtrend toàn thị trường.
Diễn biến VN-Index từ 19/6 đến 21/7/2026 cho thấy đà giảm hơn 100 điểm đã tạo áp lực gọi ký quỹ trên thị trường. Nhiều cổ phiếu giảm nhanh hơn nhịp điều chỉnh chung, làm tăng sự quan tâm của nhà đầu tư về mức ký quỹ và thanh khoản.
Theo ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Ngân hàng Đầu tư, Chứng khoán An Bình (ABS), áp lực bán trong những phiên gần đây bắt nguồn từ việc nhiều tài khoản chạm ngưỡng gọi ký quỹ. Lực bán gia tăng từ phiên 20/7 và lan rộng trong phiên 21/7 khi thị trường giảm sâu.
Tuy nhiên, chuyên gia ABS cho rằng hiện tượng này chưa chuyển thành bán giải chấp bắt buộc trên diện rộng. Việc bán giải chấp như vậy thường khuếch đại áp lực và đẩy thị trường rơi vào chu kỳ giảm mạnh hơn.
Theo quan điểm của ABS, áp lực margin lần này xuất phát chủ yếu từ các tổ chức trong nước, cổ đông lớn hoặc chủ doanh nghiệp, chứ không phải từ nhà đầu tư nhỏ lẻ đòn bẩy cao như trước đây. Nhiều nhà đầu tư lớn được cho là đang bổ sung tài sản bảo đảm hoặc giảm tỷ lệ vay để về ngưỡng an toàn, thay vì bị forced selling.
Về bối cảnh thị trường năm 2022, điểm tương đồng chỉ nằm ở hiện tượng margin, còn nền tảng và cú sốc tài chính lớn đã khác biệt: thị trường năm nay có nền tảng vĩ mô tích cực hơn, lợi nhuận doanh nghiệp được cải thiện và chưa xuất hiện cú sốc hệ thống.
Ở triển vọng ngắn hạn, ABS cho rằng VN-Index đang bước vào nhịp điều chỉnh, nhưng chưa có cơ sở kết luận rằng xu hướng tăng dài hạn đã kết thúc. Chính phủ vẫn hỗ trợ tăng trưởng và IPO, niêm yết công ty mới được kỳ vọng sẽ tiếp tục bổ sung vốn và thanh khoản cho thị trường.
Trong khi đó, biến động ngắn hạn vẫn diễn ra do lạm phát và lộ trình hạ lãi suất còn phụ thuộc diễn biến ngân hàng. Điều này có thể khiến đà điều chỉnh chưa sớm kết thúc, nhưng không làm thay đổi triển vọng dài hạn của thị trường.