Vàng đã được ghi nhận vượt Trái phiếu Kho bạc Mỹ trong dự trữ chính thức toàn cầu tính đến cuối năm 2025. Theo dữ liệu mới, vàng chiếm 27% tổng dự trữ, so với 22% của Treasury và 15% của euro. Sự chuyển dịch này cho thấy một thay đổi căn bản trong cách các nước quản trị dự trữ ngoại hối. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với sự sụp đổ vai trò của đồng USD ngay lập tức.
Các ngân hàng trung ương đang phân biệt khái niệm “an toàn” thành hai lớp: thanh khoản bằng đô la để xử lý rủi ro ngắn hạn và vàng vật chất để bảo vệ chủ quyền tài chính dài hạn. Dữ liệu này cho thấy quá trình phi đô la hóa diễn ra theo hướng thâm nhập và cân bằng hơn là một cú sốc đơn lẻ. Tỷ lệ đô la trong dự trữ ngoại hối giảm xuống 56,77% vào quý IV/2025, trong khi euro ở 20,25% và nhân dân tệ ở 1,95%. Tuy vậy, đồng USD vẫn là tài sản chiếm tỷ lệ lớn nhất và chưa bị thay thế bởi một đồng tiền duy nhất.
Dưới đây là các chỉ số mới và ý nghĩa thị trường từ dữ liệu dự trữ ngoại hối toàn cầu:
Vàng vượt Treasury là một tín hiệu cho một trật tự tiền tệ mới, nơi dự trữ chiến lược và thanh khoản được xem trọng như nhau. Treasury vẫn giữ vai trò cốt lõi trong thanh khoản toàn cầu, nhưng vàng đang được xem như lớp bảo hiểm chủ quyền trong bối cảnh rủi ro chính trị và kiểm soát tài sản gia tăng. Hai tài sản này đang tồn tại song song như một cấu trúc dự trữ kép và cùng hỗ trợ hệ thống tài chính toàn cầu.
Nhiều người cho rằng bán vàng của ngân hàng trung ương là tín hiệu tiêu cực, nhưng dữ liệu quý I/2026 cho thấy hoạt động bán ra tăng từ Thổ Nhĩ Kỳ, Nga và Azerbaijan, trong khi khu vực chính thức vẫn mua ròng 244 tấn. Điều này cho thấy vàng đang thực hiện đúng chức năng dự trữ cuối cùng: khi một quốc gia cần ngoại tệ, bảo vệ đồng nội tệ hoặc xử lý áp lực ngân sách, vàng có thể được bán hoặc dùng làm thanh khoản. Bán vàng trong thời kỳ căng thẳng không phủ nhận giá trị của vàng mà cho thấy vai trò dự trữ cần có tính linh hoạt cao hơn.
Ở chiều ngược lại, các ngân hàng trung ương có định hướng dài hạn vẫn tiếp tục mua vàng. Ba Poland mua thêm 31 tấn trong quý I/2026, Uzbekistan bổ sung 25 tấn, và Trung Quốc tiếp tục bổ sung với tổng dự trữ chính thức 2.313 tấn vào cuối quý. Trong tháng 4/2026, lực mua ròng quay lại ở mức 19 tấn, cho thấy động lực tích lũy vẫn bền vững.
Vàng không thay thế USD, nhưng vai trò của nó đang được tái định nghĩa như một lớp bảo hiểm chiến lược cho khả năng tiếp cận tài sản và thanh khoản trong trường hợp căng thẳng. Trong khi đó, USD vẫn là yếu tố trọng yếu trong dự trữ toàn cầu, và thị trường có thể chứng kiến sự dịch chuyển từ việc dùng vàng như một công cụ đầu tư sang một định chế an toàn tài chính dài hạn.
Việc vàng vượt Trái phiếu Kho bạc Mỹ trong dự trữ chính thức toàn cầu cho thấy một trật tự tiền tệ mới đang hình thành. Đây không phải dấu hiệu mất niềm tin vào đô la, mà là quá trình đa dạng hóa nguồn dự trữ để tăng tính chống chịu cho hệ thống tài chính toàn cầu. Treasury vẫn đóng vai trò then chốt về thanh khoản, nhưng vàng đang được nhìn nhận như một lớp bảo hiểm chiến lược cho chủ quyền và an ninh tài chính quốc gia.