Việt Nam vừa chứng kiến FTSE Russell đưa thị trường lên nhóm thị trường mới nổi thứ cấp và giới đầu tư đang kỳ vọng được đưa vào Watch List của MSCI. Những diễn biến này được đánh giá như bằng chứng tiến bộ, chứ không phải lời hứa chắc chắn về dòng vốn ngoại.
Theo TS. Hồ Quốc Tuấn, Giảng viên Cao cấp Đại học Bristol, câu chuyện nâng hạng chỉ nên được xem như một chất xúc tác. Nó không phải là một chiếc đũa thần để đảm bảo vốn ngoại chảy vào hoặc ở lại một cách tự động.
Ông Tuấn nhấn mạnh rằng để dòng vốn có thể ở lại trên thị trường Việt Nam, cần một nền tảng vững chắc về thanh khoản, bảo vệ cổ đông nhỏ lẻ, quản trị thị trường và chất lượng hàng hóa niêm yết. Trong bối cảnh cạnh tranh vốn toàn cầu ngày càng gay gắt, các quỹ được phân bổ theo hai nhóm lớn, gồm cổ phiếu công nghệ liên quan đến AI và các tài sản có tính “cash-like” có thanh khoản cao.
Ông cho rằng lợi thế định giá thấp từng đóng vai trò quan trọng nhưng đang dần mất đi vị thế cạnh tranh. Trong khi Việt Nam được xem là rẻ, nhiều thị trường mới nổi khác cũng ở mức định giá tương tự và cạnh tranh ngày càng khốc liệt. Theo mô hình đầu tư định lượng, thanh khoản và động lực thị trường sẽ quyết định danh sách ưu tiên của các quỹ, chứ không chỉ mức giá hiện tại.
Việc hụt động lực khuếch trương cho thấy câu chuyện hạ tầng và đầu tư công vẫn là yếu tố được nhà đầu tư nước ngoài nhìn nhận ở mức cao. TS. Hồ Quốc Tuấn cho rằng nâng hạng có thể mở cánh cửa tiếp cận vốn, nhưng để vốn đó duy trì ở Việt Nam cần sự tiến triển về tiến độ giải ngân, cải cách và chất lượng doanh nghiệp niêm yết.
Theo ông, nâng hạng chỉ là một phễu giúp thị trường được nhìn thấy nhiều hơn nhưng không đảm bảo mọi doanh nghiệp hưởng lợi như nhau. Dòng vốn sẽ ưu tiên các doanh nghiệp có quy mô, thanh khoản và quản trị minh bạch, đồng thời có câu chuyện tăng trưởng rõ ràng.
Ở thời điểm hiện tại, Việt Nam đang đối mặt với thách thức về thanh khoản và động lực tăng trưởng dài hạn. Tuy nhiên, những cải cách về hạ tầng, quản trị và sự tham gia của khu vực tư nhân có thể nâng cao sức hấp dẫn của thị trường trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Việc nâng hạng là bước mở cửa, nhưng để dòng vốn ở lại, thị trường cần chứng minh khả năng duy trì động lượng và sự dung nạp của dòng vốn dài hạn.