Thị trường carbon tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn hình thành với sự tham gia của các công ty chứng khoán vào hệ thống giao dịch và lưu ký. Các thành viên lưu ký và thanh toán giao dịch carbon đầu tiên gồm VPS (VCK), VietinBank Securities (CTS), VNDIRECT (VND), DNSE (DSE) và PSI (Chứng khoán Dầu khí). VSDC đã phê duyệt các đơn vị này tham gia hệ thống vào ngày 15/6. Đây được xem là bước quan trọng, mở đường cho nghiệp vụ đặt lệnh, giao dịch trên sàn, lưu ký và thanh toán bù trừ carbon.
Ngày 17/6, Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đã chấp thuận cho DNSE, VNDIRECT và Chứng khoán VietinBank tham gia hệ thống giao dịch carbon. Đến ngày 19/6, VNX tiếp nhận hồ sơ tham gia của Công ty Cổ phần Chứng khoán MB (MBS), cho thấy sự quan tâm ngày càng lớn từ các thành viên thị trường.
Thị trường vận hành theo cơ chế "cap-and-trade" với hai loại chủ yếu là hạn ngạch phát thải và tín chỉ carbon. Doanh nghiệp phát thải vượt mức hạn ngạch được cấp phải mua thêm hạn ngạch hoặc tín chỉ carbon để bù đắp, trong khi các đơn vị phát thải thấp hơn có thể bán phần hạn ngạch dư. Hiện doanh nghiệp được phép sử dụng tín chỉ carbon để bù trừ tối đa 30% lượng hạn ngạch phát thải được phân bổ.
Theo nhận định của VNDIRECT, sự phát triển của thị trường carbon không chỉ thúc đẩy mục tiêu giảm phát thải mà còn có thể tạo thêm sức hút đối với dòng vốn đầu tư quốc tế. Việt Nam đang hướng tới nâng hạng lên FTSE Russell và dự kiến được nâng hạng từ tháng 9/2026, điều này được kỳ vọng sẽ thu hút các quỹ đầu tư ESG và nhà đầu tư tổ chức nước ngoài.
Thông tin này cho thấy sự gắn kết giữa quản trị môi trường và chiến lược vốn của các tổ chức tài chính, phù hợp với xu hướng đầu tư bền vững và sự mở rộng của thị trường vốn xanh tại Việt Nam.