Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam kiến nghị tháo gỡ "điểm nghẽn” thị trường

Kiến nghị tháo gỡ điểm nghẽn thị trường vàng Việt Nam

Từ góc độ thực thi, Hiệp hội kinh doanh vàng Việt Nam cho biết nhiều quy định hiện hành đã không còn bắt kịp hơi thở của thị trường, gây khó khăn trực tiếp cho quá trình vận hành và tuân thủ của các doanh nghiệp. Để đảm bảo tính phù hợp và giảm gánh nặng tuân thủ, hiệp hội đề nghị rà soát khung pháp lý hiện tại nhằm đảm bảo tính khả thi và hỗ trợ doanh nghiệp. Nội dung kiến nghị tập trung vào các "khoảng trống" pháp lý và thách thức trong tuân thủ và giám sát thị trường.

Vấn đề nổi bật là bất cập trong chính sách thuế giá trị gia tăng (VAT) đối với hoạt động mua, bán và chế tác vàng theo phương pháp trực tiếp. Quy định hiện hành chưa bao quát toàn diện và cho phép tính đúng chi phí gia công (vốn chiếm 25-35% giá trị sản phẩm) vào giá vốn chịu thuế, làm tăng giá trị gia tăng chịu thuế so với thực tế. Điều này làm giảm động lực đầu tư vào công nghệ và tay nghề thợ kim hoàn.

Rủi ro pháp lý liên quan đến nguồn vàng từ dân và các quy định về Phòng chống rửa tiền (PCRT) cũng đang nổi lên. Thiếu văn bản hướng dẫn cụ thể về huy động và thu mua nguồn vàng sẵn có trong dân để làm nguyên liệu sản xuất khiến doanh nghiệp đối mặt với rủi ro giao dịch. Việc xác minh nguồn gốc tài sản của người bán vàng rất thách thức khi chưa có cơ sở dữ liệu quốc gia đồng bộ, dẫn đến sai sót trong PCRT.

Bên cạnh đó, sự không đồng bộ giữa yêu cầu pháp luật và điều kiện thực tế càng làm tăng áp lực tuân thủ. Luật hiện yêu cầu thu thập và đối chiếu nghề nghiệp – thu nhập nhưng thiếu cơ chế hướng dẫn cụ thể để thực thi hiệu quả. Hiệp hội đề xuất chuyển hướng sang tiếp cận dựa trên rủi ro, tập trung vào tần suất, lịch sử giao dịch và dấu hiệu bất thường thay vì yêu cầu xác minh nghề nghiệp – thu nhập.

• Hướng dẫn rõ phạm vi thông tin được thu thập và tiêu chí đánh giá giao dịch tối thiểu
• Chuyển sang tiếp cận dựa trên rủi ro (tần suất, lịch sử, dấu hiệu bất thường)
• Phát triển hệ thống dữ liệu dùng chung như eKYC kết nối với cơ sở dữ liệu dân cư để xác minh danh tính
• Tăng cường sự phối hợp giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp để giảm gánh nặng tuân thủ