Nới trần cho vay, ngân hàng nào vẫn chịu sức ép vốn?
NeoAI tóm tắt
Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN nâng trần tỷ lệ dư nợ cho vay so với tiền gửi (LDR) lên 95%, đồng thời đưa các tỷ lệ thanh khoản LCR và NSFR theo chuẩn mực Basel III. Sự kiện này mở rộng không gian cân đối vốn cho các ngân hàng có nền tảng vốn mạnh và CASA cao, giúp họ có thể tăng tốc tín dụng, trong khi những ngân hàng phụ thuộc vốn liên ngân hàng hoặc có tỷ trọng cho vay dài hạn lớn sẽ phải điều chỉnh và chịu áp lực lên biên lãi ròng. Đây là thông tin quan trọng định hướng cho các cổ phiếu ngành ngân hàng, nhưng bài viết không đề cập cụ thể từng mã chứng khoán.
Thông tư 50/2026/TT-NHNN: Nới trần LDR lên 95% – Lợi thế thuộc về ngân hàng nào?
Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN, nâng trần tỷ lệ dư nợ cho vay so với tiền gửi (LDR) lên 95%, đồng thời đưa tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) vào khuôn khổ an toàn theo chuẩn mực Basel III. Theo ông Phan Quốc Bửu, Giám đốc Trung tâm Phân tích Công ty Chứng khoán BIDV (BSC), việc nới trần không đồng nghĩa mọi ngân hàng đều có thể tăng tốc tín dụng.
Lợi thế sẽ thuộc về những nhà băng có nguồn vốn ổn định, tỷ lệ CASA cao và nền tảng vốn vững chắc; ngược lại, chi phí vốn và biên lãi ròng có thể chịu áp lực trong trung hạn. LCR đo lường khả năng chống đỡ của ngân hàng khi đối mặt với kịch bản rút vốn căng thẳng kéo dài 30 ngày, bằng việc duy trì tài sản thanh khoản chất lượng cao. NSFR đảm bảo các tài sản dài hạn, đặc biệt cho vay trung-dài hạn, được tài trợ bằng nguồn vốn đủ bền vững trong thời gian một năm.
Theo Thông tư, LCR bắt đầu ở mức 50% từ ngày 1/10/2028, tăng dần 10 điểm phần trăm mỗi năm lên 100% vào năm 2033. NSFR khởi điểm 90%, lên 95% từ 1/10/2029 và đạt 100% từ 1/10/2030. Các ngân hàng cần điều chỉnh theo ba nhóm chính: duy trì danh mục tài sản thanh khoản cao như tiền gửi NHNN, trái phiếu Chính phủ; tăng cường tiền gửi bán lẻ, CASA, vốn chủ sở hữu, giảm phụ thuộc liên ngân hàng; kiểm soát chênh lệch kỳ hạn, cân nhắc cơ cấu kỳ hạn khi giải ngân.
Việc nâng trần LDR lên 95% nới rộng không gian cân đối vốn, nhưng chưa hẳn tăng dư địa cho vay. Cách tính LDR thay đổi khiến LDR của nhiều ngân hàng cao hơn hiện hành, nên một phần của 10 điểm phần trăm nới trần sẽ bù đắp cho phương pháp tính chặt chẽ hơn. Ngân hàng có LDR gần trần sẽ giảm áp lực huy động, có thể duy trì tăng trưởng tín dụng ổn định. Về NIM, trong ngắn hạn áp lực lãi suất huy động dịu đi, nhưng trung hạn, việc nắm giữ tài sản thanh khoản lợi suất thấp và tìm nguồn vốn dài hạn chi phí cao có thể thu hẹp biên lãi của ngân hàng yếu.
Thông tư yêu cầu công bố định kỳ 6 tháng các tỷ lệ thanh khoản, tạo thước đo chuẩn hóa giúp so sánh giữa các ngân hàng và tăng kỷ luật thị trường. Nhà đầu tư nên theo dõi thêm các chỉ số như tỷ lệ CASA, mức độ phụ thuộc liên ngân hàng, CAR, tỷ trọng cho vay trung-dài hạn, lịch đáo hạn trái phiếu, cùng các chỉ tiêu chất lượng tài sản.
Nhóm ngân hàng quốc doanh có LDR cao hưởng lợi trực tiếp từ việc nới trần, cùng với một số ngân hàng tư nhân có CASA cao và vốn dày. Ngược lại, các ngân hàng phụ thuộc vào vốn liên ngân hàng hoặc cho vay dài hạn lớn sẽ phải điều chỉnh chậm hơn, gây áp lực lên NIM. BSC khuyến nghị nhà đầu tư ưu tiên cổ phiếu các ngân hàng có nền tảng nguồn vốn bền vững, chất lượng tài sản tốt và lộ trình đáp ứng Basel III rõ ràng.