30 năm ngành chứng khoán Việt Nam: Động lực bứt phá và vị thế mới trên bản đồ vốn

Tọa đàm kỷ niệm 30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam

Sáng 21/10, Tọa đàm “30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam: Động lực mới, Vị thế mới, Sức bật mới” đã diễn ra với sự tham gia của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) và nhiều định chế tài chính.

Phó Chủ tịch UBCKNN Hoàng Văn Thu nhấn mạnh, dù khởi đầu muộn hơn các thị trường trong khu vực, thị trường chứng khoán Việt Nam đã hoàn thiện đầy đủ cấu trúc thị trường và hệ thống tổ chức trung gian.

Những cột mốc tăng trưởng sau 30 năm

Sau 30 năm phát triển, thị trường đã mở rộng từ 2 mã cổ phiếu ban đầu lên 1.547 mã cổ phiếu, chứng chỉ quỹ và 482 mã trái phiếu niêm yết. Quy mô thị trường cổ phiếu đạt 10,3 triệu tỷ đồng, tương đương 80,2% GDP ước tính năm 2025.

Thị trường trái phiếu niêm yết đạt khoảng 2,94 triệu tỷ đồng, bằng 22,9% GDP. Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng vốn huy động qua thị trường chứng khoán đạt gần 564,6 nghìn tỷ đồng, tăng 15% so với cùng kỳ. Riêng huy động qua chào bán cổ phiếu đạt 135,94 nghìn tỷ đồng, tăng 68,82% so với năm 2025.

Số lượng tài khoản nhà đầu tư tăng từ khoảng 3.000 tài khoản năm 2000 lên gần 14,1 triệu tài khoản vào cuối tháng 9/2026, chiếm 13,8% dân số. Hệ thống công nghệ thông tin mới cũng chính thức vận hành từ ngày 5/5/2025. Đặc biệt, ngày 21/9/2026, FTSE Russell đã nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam lên thị trường mới nổi thứ cấp.

Định hướng cải cách thể chế và hạ tầng

Theo ông Hoàng Văn Thu, vị thế thị trường mới nổi đòi hỏi thị trường chứng khoán tiếp tục cải cách để phát huy vai trò huy động vốn trung và dài hạn. Cơ quan quản lý đang hướng tới sửa đổi Luật Chứng khoán nhằm cắt giảm thủ tục hành chính, khơi thông dòng vốn trong và ngoài nước.

Dự kiến trong quý I hoặc quý II/2027, cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) cho thị trường chứng khoán cơ sở sẽ chính thức vận hành trên nền tảng công nghệ mới.

Chiến lược sản phẩm và giải pháp thu hút vốn

Chủ tịch Hội đồng thành viên VNX Lương Hải Sinh cho biết, VNX đang nghiên cứu nhiều sản phẩm mới như chứng chỉ lưu ký (DR), giao dịch xuyên biên giới, hợp đồng quyền chọn trên chỉ số VN30, quỹ ETF vàng, phái sinh vàng và sàn giao dịch dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.

Các chuyên gia cũng đề xuất cho phép doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) đăng ký IPO và niêm yết, đồng thời phát triển trái phiếu xanh, trái phiếu bền vững. Cùng với đó là cơ cấu lại cơ sở nhà đầu tư thông qua các quỹ đầu tư chuyên nghiệp và mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài ở những lĩnh vực phù hợp.