Quỹ đầu tư đồng loạt rút vốn trên toàn cầu, chứng khoán Việt chịu thử thách khi lên hạng

Dòng vốn toàn cầu rút mạnh trước thềm nâng hạng

Việc Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi diễn ra trong bối cảnh dòng vốn cổ phiếu toàn cầu ghi nhận sự suy giảm đáng kể. Theo dữ liệu từ LSEG Lipper, trong tuần kết thúc ngày 16/9, các quỹ cổ phiếu toàn cầu bị rút ròng 23,21 tỷ USD – mức mạnh nhất kể từ giữa tháng 12/2025. Riêng các quỹ cổ phiếu Mỹ mất 31,44 tỷ USD, đánh dấu tuần rút vốn thứ tư liên tiếp, trong khi các quỹ châu Á hút ngược 6,26 tỷ USD và các quỹ thị trường mới nổi đảo chiều rút ròng 1,61 tỷ USD.

Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư tại Chứng khoán ABS, nhận định sự thận trọng này đến từ lo ngại lạm phát do giá dầu tăng trở lại. Dù vậy, ông cho rằng nền kinh tế thực đang có dấu hiệu khởi sắc khi PMI sản xuất toàn cầu và dữ liệu vận tải đều cải thiện, lợi nhuận các doanh nghiệp Mỹ ngoài công nghệ cũng đang phục hồi.

Thách thức sau nâng hạng

Theo ông Minh, việc nâng hạng ngày 21/9 chỉ là vạch xuất phát. Dòng vốn thụ động sẽ phân bổ theo tỷ trọng chỉ số, không linh hoạt như quỹ chủ động, đòi hỏi thị trường phải đáp ứng các tiêu chí khắt khe về quy mô, thanh khoản và khả năng tiếp cận.

Ba bài toán lớn được đưa ra: Thứ nhất, cần mở rộng vốn hóa và thanh khoản. Cụ thể, thị trường cần tối thiểu 15-20 doanh nghiệp có vốn hóa trên 2,5-3 tỷ USD, thanh khoản trung bình 15-20 triệu USD/phiên, và nâng tổng vốn hóa từ 65-70% GDP lên 100-120% GDP giai đoạn 2026-2030.

Thứ hai, tháo gỡ nút thắt room ngoại. Nhiều ngân hàng và doanh nghiệp đầu ngành thường xuyên kín room 30% hoặc 49%. Cần thực thi hiệu quả Thông tư 68 về NPF và nghiên cứu triển khai chứng chỉ lưu ký không quyền biểu quyết (NVDR) để mở rộng dư địa cho khối ngoại.

Thứ ba, đa dạng hóa sản phẩm tài chính và công cụ phòng ngừa rủi ro như hợp đồng tương lai, quyền chọn, cho vay chứng khoán và bán khống có kiểm soát.

Diễn biến giá dầu và lạm phát

Giá dầu Brent đang tiến sát vùng kháng cự 111,5 USD/thùng. Nếu vượt qua, giá có thể hướng tới 130 USD/thùng, đẩy lạm phát tăng cao. Ông Minh cảnh báo việc Fed tăng lãi suất để chống lạm phát có thể đẩy lợi suất trái phiếu 10 năm chạm 6% trước khi chu kỳ thắt chặt kết thúc.

Dù vậy, ông nhấn mạnh các nhà quản lý quỹ vẫn lo ngại về chính sách tài khóa, tiền tệ, định giá và địa chính trị. Sự giằng co giữa tăng trưởng và lạm phát sẽ khiến dòng vốn toàn cầu tiếp tục duy trì trạng thái thận trọng, ảnh hưởng đến khả năng hút vốn của thị trường Việt Nam trong ngắn hạn.