Lãi vay khó giảm mạnh

Việc mặt bằng lãi suất tiền gửi đang duy trì ở mức tương đối cao, đặc biệt với các khoản tiền lớn và kỳ hạn dài đã chạm 9,5-10%/năm, khiến lãi suất cho vay khó giảm mạnh. Số liệu của Ngân hàng Nhà nước cho thấy lãi suất tiền gửi bình quân kỳ hạn 6-12 tháng liên tục tăng từ tháng 10/2025 đến nay, hiện lên khoảng 7,8%/năm. Lãi suất huy động thực tế trên thị trường còn cao hơn khi nhiều ngân hàng áp dụng ưu đãi cộng thêm biên độ cho khách hàng mới.

Thậm chí, không ít ngân hàng nhỏ sẵn sàng trả lãi suất gần 10%/năm cho khoản tiền trên 10 tỷ đồng không rút trước hạn. Chẳng hạn, lãi suất tiền gửi tại MBV là 9,46%/năm với số tiền gửi từ 10 tỷ đồng, kỳ hạn 13 tháng, nếu gửi kỳ hạn 12 tháng thì là 9,4%/năm. Hay tại Vikki Bank, lãi suất ở mức 9,2%/năm từ cuối tháng 7/2026 cho hình thức gửi tiết kiệm truyền thống với số tiền từ 200 triệu đồng, kỳ hạn 6 tháng. Hiện lãi suất huy động tại Vikki Bank đã chạm mốc 9,4%/năm.

Trên bình diện quốc tế, các ngân hàng trung ương lớn chưa chuyển hẳn sang xu hướng nới lỏng tiền tệ, trong khi cơ quan quản lý trong nước có những công cụ hỗ trợ thanh khoản như kênh thị trường mở (OMO) và hoán đổi ngoại tệ. Cấn Văn Lực - chuyên gia Kinh tế trưởng BIDV, cho rằng tín dụng tăng nhanh buộc các ngân hàng phải đẩy mạnh huy động, trong khi người dân có nhiều lựa chọn đầu tư khác như vàng, chứng khoán, bất động sản, tài sản số.

Trong khi đó, nhu cầu vốn trung và dài hạn cho đầu tư hạ tầng, công nghệ và mở rộng sản xuất kinh doanh ở mức cao, đặt ra yêu cầu cân đối nguồn vốn phù hợp cho các ngân hàng. Khi chi phí vốn đầu vào khó giảm đối với lãi suất huy động thì khó có thể kỳ vọng mặt bằng lãi suất cho vay ra giảm sâu. Mặt khác, dù tốc độ tăng huy động đã vượt tốc độ tăng tín dụng trong tháng 8, nhưng tổng nguồn tiền gửi vẫn thấp hơn dư nợ cho vay khoảng 940.000 tỷ đồng và khoảng cách này cần thêm thời gian để thu hẹp (quy mô tín dụng hiện khoảng 20,15 triệu tỷ đồng).

Theo Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), lãi suất ưu đãi vay mua nhà tại khoảng 10 ngân hàng hiện dao động từ 8,2-10,5%/năm, nhưng chỉ áp dụng trong thời gian 6-24 tháng, sau đó chuyển sang cơ chế lãi suất thả nổi. Các chuyên gia khuyến nghị người mua nhà cần tính toán tổng chi phí khoản vay, bao gồm biên độ lãi suất sau ưu đãi, thời gian cố định lãi suất, phí trả nợ trước hạn và các điều kiện đi kèm.

Dự báo từ một chuyên gia tài chính, lãi suất cho vay sẽ khó giảm mạnh do tính hệ thống. Các nhà phân tích của Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) cho rằng thực trạng này sẽ chưa thể đảo ngược với nhu cầu vốn trong nước hiện tại, làm cho khả năng giảm lãi vay khó xảy ra hơn. Tuy nhiên, với các chính sách hỗ trợ của Ngân hàng Nhà nước, khả năng mặt bằng lãi suất cho vay sẽ lập đỉnh từ nay tới cuối năm 2026.