3 bài toán lớn để thị trường chứng khoán Việt Nam giữ sức hút sau nâng hạng
NeoAI tóm tắt
Bài báo thảo luận về việc Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026, mở ra cơ hội đón dòng vốn ngoại lớn nhưng cũng đặt ra ba thách thức lớn: quy mô vốn hóa và thanh khoản, room ngoại và cơ chế NPF/NVDR, cũng như phát triển sản phẩm tài chính và công cụ phòng ngừa rủi ro. Ông Nguyễn Thế Minh từ CTCP Chứng khoán An Bình (ABS) dự báo dòng vốn thụ động có thể đạt hơn 2 tỷ USD ngay sau nâng hạng và tổng vốn ngoại giải ngân có thể lên tới 8 tỷ USD trong 12 tháng nếu các điều kiện được cải thiện. Sự kiện này tác động tích cực đến toàn bộ thị trường chứng khoán Việt Nam, đặc biệt là các cổ phiếu vốn hóa lớn và ngành chứng khoán, nhưng tiến độ giải ngân vốn phụ thuộc vào việc tháo gỡ các nút thắt về room ngoại và sản phẩm mới.
Thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng
Từ ngày 21/9/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được FTSE Russell nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, đánh dấu bước ngoặt lịch sử sau hơn hai thập kỷ phát triển. Sự kiện này mở ra cơ hội đón dòng vốn lớn, nhưng cũng đặt ra những bài kiểm tra khắt khe về hạ tầng thị trường.
Ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư CTCP Chứng khoán An Bình (ABS), cho biết nâng hạng là sự kiện mà thị trường đã chờ đợi từ năm 2018. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội và duy trì sức hút dài hạn, thị trường cần giải quyết ba bài toán lớn về quy mô - thanh khoản, room ngoại và đa dạng hóa sản phẩm.
Bài toán 1: Quy mô vốn hóa và thanh khoản
Ông Minh nhận định rằng dòng tiền toàn cầu đang dịch chuyển mạnh từ quỹ chủ động sang quỹ thụ động (ETF). Các quỹ ETF mô phỏng chỉ số FTSE Emerging Market có tỷ lệ chi phí hoạt động (TER) chỉ từ 0,07% đến 0,12%/năm, thấp hơn nhiều so với mức 0,75% - 1,5%/năm của quỹ chủ động.
Khi gia nhập rổ FTSE Secondary Emerging, Việt Nam dự kiến chiếm tỷ trọng 0,4% - 0,7% trong chỉ số. Dòng vốn thụ động ước tính đạt hơn 2 tỷ USD ngay sau nâng hạng, và tổng vốn ngoại giải ngân có thể lên tới 8 tỷ USD trong 12 tháng nếu tính cả dòng vốn chủ động. Tuy nhiên, dòng vốn thụ động vận hành máy móc, đòi hỏi thị trường duy trì tối thiểu 15-20 doanh nghiệp có vốn hóa trên 2,5 - 3 tỷ USD và thanh khoản bình quân 15 - 20 triệu USD/mã/ngày.
Thị trường cần hướng tới mục tiêu nâng quy mô vốn hóa từ mức 65-70% GDP hiện tại lên 100% - 120% GDP trong giai đoạn 2026–2030, đồng thời giữ thanh khoản toàn thị trường ở mức 1,5 - 2 tỷ USD/phiên.
Bài toán 2: Gỡ nút thắt Room ngoại và cơ chế NPF/NVDR
Khối ngân hàng và các doanh nghiệp đầu ngành chiếm hơn 50% vốn hóa VN-Index nhưng thường xuyên "kín room" ngoại 30% hoặc 49%. Việc thực thi hiệu quả cơ chế không yêu cầu ký quỹ 100% trước giao dịch (NPF) theo Thông tư 68/2024/TT-BTC, kết hợp với đẩy nhanh triển khai Chứng chỉ lưu ký không có quyền biểu quyết (NVDR), sẽ là chìa khóa để khối ngoại mở rộng giải ngân vào các cổ phiếu trụ cột.
Bài toán 3: Phát triển sản phẩm tài chính và công cụ phòng ngừa rủi ro
Các quỹ thụ động quy mô hàng tỷ USD đòi hỏi công cụ quản trị rủi ro đa dạng. Thị trường cần sớm đưa vào vận hành các hợp đồng tương lai chỉ số mới, sản phẩm quyền chọn (Options), đồng thời hoàn thiện cơ chế cho vay chứng khoán (SBL) và bán khống có kiểm soát.
"Nâng hạng ngày 21/9/2026 không phải là điểm đến cuối cùng, mà là vạch xuất phát của một cuộc chơi mới", ông Minh nhấn mạnh. Khả năng mở rộng quy mô vốn hóa, khơi thông room ngoại và đa dạng hóa sản phẩm sẽ quyết định Việt Nam chỉ nhận một đợt sóng vốn ngắn hạn hay thực sự trở thành tâm điểm thu hút dòng vốn quốc tế dài hạn.