Vai trò của xếp hạng tín nhiệm trong phục hồi niềm tin và nâng cao chất lượng thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Xếp hạng tín nhiệm và phục hồi niềm tin cho thị trường trái phiếu doanh nghiệp

Trong bối cảnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam vừa trải qua biến động, thị trường đang trên đà phục hồi với yêu cầu minh bạch thông tin và quản trị rủi ro được tăng cường. Xếp hạng tín nhiệm được xem là công cụ độc lập giúp đo lường khả năng trả nợ của doanh nghiệp, từ đó củng cố niềm tin của nhà đầu tư và tăng chất lượng của trái phiếu phát hành. Theo ông Phùng Xuân Minh – Chủ tịch HĐQT Saigon Ratings, xếp hạng tín nhiệm đóng vai trò then chốt để thị trường ngày càng bền vững hơn.

Trong nửa đầu năm 2026, thị trường trái phiếu doanh nghiệp trên toàn cầu cho thấy sự phân hóa giữa các phân khúc tín dụng. Bloomberg Global Aggregate – Corporate Index duy trì xu hướng hồi phục nhưng vẫn chưa vượt đỉnh thiết lập đầu năm 2026 sau nhịp điều chỉnh mạnh vào tháng 3. Ngược lại, Bloomberg Global High Yield Index đã hồi phục và thiết lập mức cao mới vào cuối quý II/2026, phản ánh diễn biến tích cực hơn ở nhóm trái phiếu lợi suất cao.

Điều này cho thấy, dù rủi ro lãi suất có sự chi phối đáng kể, các doanh nghiệp phát hành trái phiếu vẫn được tiếp cận nguồn vốn nhờ mức chấp nhận rủi ro từ nhà đầu tư ở từng phân khúc. Theo các số liệu thị trường, tổng phát hành trái phiếu doanh nghiệp toàn cầu quý II/2026 ghi nhận mức 732,6 tỷ USD, giảm so với quý trước nhưng vẫn tăng so với cùng kỳ năm trước. Phân tích cho thấy trái phiếu hạng đầu tư có mức độ rủi ro tín dụng được thẩm định chặt chẽ hơn, trong khi trái phiếu lợi suất cao tiếp tục thu hút vốn từ nhóm nhà đầu tư tìm kiếm lợi suất cao hơn.

Khung khái niệm về xếp hạng tín nhiệm cho thấy nó không phải là một sự đảm bảo tuyệt đối mà là một nguồn thông tin độc lập giúp đánh giá rủi ro tín dụng dựa trên mô hình kinh doanh, tài sản và dòng tiền của doanh nghiệp. Đối với doanh nghiệp phát hành, xếp hạng tín nhiệm hỗ trợ mở rộng danh mục nhà đầu tư, cải thiện khả năng huy động vốn và giảm chi phí vốn theo thời gian. Đối với nhà đầu tư, xếp hạng tín nhiệm giúp phân loại trái phiếu theo khẩu vị rủi ro và xây dựng danh mục thận trọng hơn; từ đó tăng tính kỷ luật thị trường.

Khung pháp lý Việt Nam đang tăng cường minh bạch và trách nhiệm công bố thông tin. Nghị định 245/2025/NĐ-CP bổ sung yêu cầu xếp hạng tín nhiệm đối với trái phiếu doanh nghiệp chào bán ra công chúng và nhấn mạnh vai trò của các tổ chức xếp hạng độc lập. Tiếp đó, Nghị định 200/2026/NĐ-CP ban hành ngày 5/6/2026 nhằm hoàn thiện khung quản lý chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và tăng cường quản trị rủi ro cho thị trường trái phiếu Việt Nam. Những bước đi này được kỳ vọng nâng cao chất lượng hàng hoá, bảo vệ nhà đầu tư và đẩy sự phát triển của thị trường vốn lên mức bền vững hơn.

Nhìn chung, phục hồi niềm tin không chỉ dựa trên quy mô phát hành mà còn ở chất lượng thông tin và kỷ luật công bố. Với sự tham gia của các cơ quan quản lý và các tổ chức xếp hạng tín nhiệm độc lập, thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam có thể tiệm cận chuẩn quốc tế và duy trì đà tăng trưởng trong dài hạn.