Trong buổi Talk show Phố Tài chính, Trịnh Thanh Cần, người điều hành CTCP Chứng khoán Kafi, nêu quan điểm về cách thu hút nhóm doanh nghiệp FDI lên sàn. Ông cho rằng cần có quy trình chuyển đổi rõ ràng, giảm thiểu rủi ro pháp lý và một cơ chế linh hoạt hơn về tỷ lệ sở hữu nước ngoài ở các ngành không nhạy cảm. Đồng thời, doanh nghiệp cần nhận thấy lợi ích cụ thể như huy động vốn bằng VND, nâng cao thương hiệu và mở rộng quan hệ đối tác nội địa.
Theo ông Cần, khi Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai chữ số và thị trường chứng khoán vừa được nâng hạng, điều kiện cho một làn sóng IPO mới đang dần hình thành. Pháp lý liên quan đến IPO, niêm yết, thoái vốn nhà nước và doanh nghiệp FDI được cho là đang hoàn thiện nhằm đáp ứng nhu cầu huy động vốn lớn từ mục tiêu tăng trưởng. Tuy nhiên, điểm nghẽn cốt lõi vẫn là định giá; làm sao để định giá minh bạch, tránh thất thoát nhưng vẫn hấp dẫn nhà đầu tư là bài toán khó.
Ông Cần cho rằng nếu niêm yết không mang lại lợi ích rõ ràng về vốn rẻ hơn, định giá hấp dẫn và thanh khoản cho cổ đông, động lực lên sàn sẽ yếu. Để thúc đẩy, cần thêm các chính sách ưu đãi mang tính thực chất nhằm thu hút nhóm doanh nghiệp này. Vị chuyên gia nhấn mạnh tầm quan trọng của việc FDI tham gia thị trường chứng khoán và cho rằng khi có thêm doanh nghiệp FDI chất lượng niêm yết, nguồn cung ở nhiều lĩnh vực sẽ được bổ sung.
Ông cũng lưu ý rằng khung pháp lý chỉ là điều kiện cần; động lực kinh tế mới là yếu tố quyết định. Nhiều doanh nghiệp FDI hiện vẫn có thể huy động vốn từ công ty mẹ hoặc các tổ chức tài chính quốc tế, nên nếu niêm yết chỉ tăng nghĩa vụ công bố thông tin mà không mang lại lợi ích về huy động vốn, định giá hay thương hiệu thì lý do để tham gia sẽ giảm sút. Để IPO thành công, cần có doanh nghiệp chất lượng và câu chuyện tăng trưởng thuyết phục nhà đầu tư.
Ông Cần nhận định các làn sóng IPO trước đây từng mở rộng quy mô vốn hóa và thanh khoản cho nền kinh tế, như giai đoạn 2007-2009 gắn với cổ phần hóa và WTO, hay giai đoạn 2017-2018 với các tên tuổi như Vinhomes, Techcombank, HDBank, POW, BSR và OIL. Kinh nghiệm của Ấn Độ cho thấy khi tăng trưởng tốt và dòng tiền nội địa mạnh, IPO có thể là kênh dẫn vốn hiệu quả. Tuy nhiên, sự chững lại gần đây phần lớn do nguồn cung chưa đa dạng và thị trường đang điều chỉnh, cùng với các yếu tố toàn cầu như xung đột địa chính trị và biến động tỷ giá ảnh hưởng đến khẩu vị rủi ro.
Ông kết luận rằng IPO sẽ thành công khi có doanh nghiệp có chất lượng, định giá hợp lý và phân phối minh bạch. Nếu được triển khai đúng cách, làn sóng IPO mới được kỳ vọng sẽ giúp thị trường huy động vốn dài hạn, giảm áp lực lên tín dụng ngân hàng và mở rộng danh mục các doanh nghiệp lớn từ nhiều ngành lên sàn.