Áp lực vốn buộc doanh nghiệp tăng tốc phát hành cổ phiếu

Vốn từ cổ phiếu của bất động sản và xây dựng đang tăng lên để xử lý nợ và tài trợ dự án

Trong bối cảnh chi phí vay tăng và trái phiếu thắt chặt, nhiều doanh nghiệp bất động sản và xây dựng đang tìm cách huy động vốn từ thị trường cổ phiếu nhằm tái cấu trúc bảng cân đối kế toán và duy trì tiến độ dự án. Đại hội đồng cổ đông năm 2026 của các công ty đã thông qua các phương án huy động vốn với quy mô lớn, hướng đến cả xử lý nợ và tăng trưởng vốn lưu động.

Ví dụ, Công Ty Fecon dự kiến huy động gần 875 tỷ đồng qua ba đợt phát hành cổ phiếu. Khoảng 610 tỷ đồng sẽ được dùng để trả nợ ngắn hạn, phần còn lại bổ sung vốn lưu động và đầu tư thiết bị. Các thành phần này cho thấy mục tiêu cơ cấu lại nợ và củng cố khả năng thanh toán của tập đoàn.

Công ty Cổ phần Phát triển bất động sản Phát Đạt lên kế hoạch chào bán gần 200 triệu cổ phiếu, dự kiến thu về khoảng 1.996 tỷ đồng. Nguồn vốn dự kiến sẽ dành cho dự án Đà Nẵng Centre Point, đồng thời có phần dùng để mua lại cổ phần và bổ sung vốn hoạt động.

Ở quy mô lớn hơn, Công ty Cổ phần Hạ tầng Gelex chuẩn bị phát hành riêng lẻ tối đa 100 triệu cổ phiếu với tổng giá trị ước tính khoảng 3.330 tỷ đồng, toàn bộ nguồn vốn được dự kiến dùng để trả nợ và tái cấu trúc tài chính thay vì mở rộng đầu tư mới.

Trong khi đó, Tập đoàn Xây dựng Hoà Bình xem xét hoán đổi nợ thành cổ phần, phát hành gần 47 triệu cổ phiếu để xử lý khoản nợ hơn 469 tỷ đồng. Các động thái này phản ánh sự phụ thuộc ngày càng lớn vào cổ phiếu như kênh huy động vốn thay cho trái phiếu trong bối cảnh thị trường thắt chặt.

Theo ước tính từ FiinGroup, tổng giá trị huy động vốn từ phát hành cổ phần và IPO được đại hội đồng cổ đông các doanh nghiệp thông qua trong năm 2026 dự kiến đạt khoảng 289.500 tỷ đồng, mức cao nhất kể từ thời kỳ bùng nổ năm 2021. Tuy nhiên, thị trường đang đối mặt với rủi ro pha loãng khi nguồn cung cổ phiếu lớn được đưa ra trong ngắn hạn.

Ông Huỳnh Anh Huy, Giám đốc phân tích ngành tại Kafi Securities, lưu ý rằng vốn sẽ tiếp tục đóng vai trò then chốt cho đà phục hồi và tăng trưởng của thị trường bất động sản. Trong khi trái phiếu thắt chặt, cổ phiếu và tín dụng từ thị trường chứng khoán được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng hơn cho giai đoạn tới. Ông cho rằng hiệu quả sử dụng vốn, tính pháp lý của dự án và dòng tiền vận hành là các yếu tố được nhà đầu tư xem xét trước khi chấp nhận rủi ro huy động vốn từ cổ phiếu.

Phân tích của các chuyên gia cho thấy dù áp lực từ nguồn cung cổ phiếu tăng, mức độ hấp thụ của thị trường sẽ phụ thuộc vào kế hoạch sử dụng vốn và tiến độ triển khai dự án của doanh nghiệp. Dữ liệu từ FiinPro-X Platform cho thấy tổng giá trị huy động vốn năm 2026 dự kiến đạt 289.500 tỷ đồng, đồng thời cho thấy mức tăng so với năm 2025 và so với trung bình 5 năm gần đây. Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng huy động vốn vẫn đi kèm với rủi ro ngoài kế hoạch, và có thể phụ thuộc vào động lực kinh doanh thực tế của từng doanh nghiệp.