Trái phiếu 'nóng' giữa lúc lãi suất ngân hàng ì ạch 'hạ nhiệt'

Trái phiếu ngân hàng vẫn hút vốn với lãi suất cao

Ngày 30/9, PVcomBank hoàn tất đợt phát hành trái phiếu riêng lẻ trị giá 200 tỷ đồng với lãi suất 10,5%/năm. Đây là mức lãi suất trái phiếu ngân hàng cao nhất trong nhiều năm qua, vượt mức 10%/năm của một lô trái phiếu Sacombank phát hành hồi đầu tháng 8.

Trong quý III, PVcomBank đã phát hành 7 lô trái phiếu kỳ hạn trung và dài hạn, huy động tổng cộng 4.000 tỷ đồng, với lãi suất từ 9,6%/năm trở lên. VietinBank cũng dự kiến chào bán 120 triệu trái phiếu, mệnh giá 100.000 đồng, kỳ hạn 6 năm, lãi suất tham chiếu cộng biên độ 2,25%/năm.

Quy mô phát hành và lãi suất bình quân

Theo báo cáo của S&I Ratings, các ngân hàng phát hành khoảng 120.000 tỷ đồng trái phiếu trong quý III, tăng 11,8% so với cùng kỳ. Lãi suất bình quân nhóm ngân hàng đạt 8,85%/năm, vượt mức bình quân năm 2022; một số đợt phát hành có lãi suất trên 10%/năm.

Diễn biến này cho thấy áp lực huy động vốn vẫn hiện hữu, dù quy mô thị trường chưa phục hồi hoàn toàn. S&I Ratings cũng lưu ý việc thay đổi cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay trên tổng tiền gửi (LDR) theo Thông tư 50 đã phần nào làm giảm động lực phát hành trái phiếu của ngân hàng thương mại.

Lãi suất huy động giảm nhưng chi phí vốn chưa hạ

Ngược lại, sau chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước, nhiều ngân hàng đã giảm lãi suất huy động. Ngày 21/10, có thêm 6 ngân hàng điều chỉnh giảm gồm ABBank, MBV, PVcomBank, SHB, MB và SeABank.

SeABank giảm tới 0,5% ở kỳ hạn 1-15 tháng và 0,7% ở kỳ hạn 18-36 tháng; MB giảm 0,5% kỳ hạn 6-60 tháng; SHB và ABBank cũng giảm 0,5% ở nhiều kỳ hạn. Hiện đã có 22/46 ngân hàng thương mại thông báo giảm lãi suất huy động, phổ biến 0,5%/năm.

Bài toán đặt ra là kiểm soát chi phí huy động trên toàn bộ kênh vốn, không chỉ lãi suất niêm yết. Nếu lãi suất tiền gửi giảm nhưng trái phiếu vẫn phải huy động với lãi suất cao, áp lực chi phí vốn chưa được giải tỏa, ảnh hưởng đến dư địa giảm lãi suất cho vay.

Góc nhìn chuyên gia về cuộc đua lãi suất

PGS.TS Phạm Văn Phương cho rằng phát hành trái phiếu lãi suất cao giúp ngân hàng bổ sung vốn trung và dài hạn, giảm lệ thuộc vào tiền gửi ngắn hạn. Tuy nhiên, nếu thiếu minh bạch, kênh trái phiếu có thể trở thành "thước đo" kỳ vọng lãi suất.

Ông cảnh báo người gửi tiền có thể so sánh lãi suất trái phiếu với tiết kiệm, tạo áp lực buộc ngân hàng tăng lãi suất thực tế tiền gửi. Điều này có thể đẩy mặt bằng lãi suất toàn hệ thống lên cao nếu không được quản lý và công bố thông tin rõ ràng.