Thị trường trái phiếu doanh nghiệp chững lại, áp lực đáo hạn 2027 lên 276.000 tỷ đồng

Thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận sự giảm tốc trong quý III/2026 khi tổng giá trị phát hành chỉ đạt 179.400 tỷ đồng, giảm 26% so với quý trước. Lũy kế 9 tháng, tổng phát hành đạt 464.100 tỷ đồng, tăng 6,7% so với cùng kỳ, nhưng tốc độ tăng trưởng thấp hơn đáng kể so với GDP và tín dụng.

Phát hành ra công chúng lập kỷ lục

Kênh phát hành trái phiếu ra công chúng có diễn biến tích cực với 16 đợt thành công, tổng giá trị 31.600 tỷ đồng, tăng 55% so với cùng kỳ, cao nhất từ trước đến nay. Các ngân hàng thương mại chiếm ưu thế khi có 8/16 đợt, riêng Agribank phát hành 15.000 tỷ đồng. Các công ty chứng khoán như ACBS, TCBS và doanh nghiệp như F88, Masan MeatLife cũng tham gia.

Trái phiếu bất động sản hạ nhiệt

Nhóm bất động sản giảm mạnh với số đợt phát hành từ 43 xuống 21, giá trị giảm 55% so với quý II nhưng vẫn tăng 27% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 9 tháng, nhóm này tăng 121% so với cùng kỳ, do nhu cầu vốn lớn cho các dự án tiếp tục là động lực thúc đẩy sử dụng kênh trái phiếu.

Trái phiếu ngân hàng phục hồi chậm

Ngân hàng phát hành 120.000 tỷ đồng trong quý III, tăng 11,8% so với cùng kỳ nhưng 9 tháng vẫn thấp hơn 20% so với năm 2025. Nguyên nhân do Thông tư 50 quy định cách tính LDR chỉ tính trái phiếu đủ điều kiện vốn cấp 2, làm giảm động lực phát hành. Vì ngân hàng chiếm 2/3 tổng phát hành, sự suy giảm này kéo theo tốc độ tăng trưởng chung chậm lại.

Lãi suất phát hành tăng sát đỉnh

Lãi suất coupon tăng bình quân 250 điểm cơ bản so với đáy năm 2025, tiến gần vùng đỉnh 2022-2023. Ngân hàng có lãi suất bình quân 8,85%/năm, vượt mức 8,7% năm 2022. Một số lô trên 10%/năm như Sacombank 10%, PVcomBank tương đương 10,4%. Bất động sản và nhóm khác tăng lên 12,5-13%/năm, vẫn thấp hơn đỉnh 14-14,5% giai đoạn trước.

Áp lực đáo hạn tăng mạnh

Quý IV/2026 ước có 93.000 tỷ đồng đáo hạn, cao nhất năm, trong đó bất động sản chiếm 46.900 tỷ đồng. Năm 2027 tổng đáo hạn có thể đạt 276.000 tỷ đồng, tăng 22%, riêng bất động sản chiếm 156.000 tỷ đồng (57%). Phát hành mới sẽ đóng vai trò tái cấu trúc nợ cho các doanh nghiệp.

Chi phí vốn và triển vọng trung hạn

Nhu cầu vốn trung dài hạn tăng mạnh từ các dự án lớn, tạo dư địa cho trái phiếu doanh nghiệp. S&I Ratings dự báo lãi suất neo cao ít nhất nửa đầu 2027 do rủi ro lạm phát. Tuy nhiên, triển vọng trung hạn tích cực nhờ nhu cầu vốn lớn và áp lực tái cấp vốn, thúc đẩy quá trình tái cấu trúc bền vững.

Hướng tới thị trường vốn quốc tế

Chính phủ xem xét phát hành trái phiếu quốc tế và nâng hạng tín nhiệm lên mức đầu tư, giúp giảm hệ số rủi ro trái phiếu từ 100% xuống 50%. SHB đã phát hành 229 triệu SGD trái phiếu quốc tế với bảo lãnh CGIF, được xếp hạng AA. Vietcombank có kế hoạch tương tự. Xu hướng này giúp đa dạng hóa nguồn vốn dù chi phí phát hành còn nhiều thành phần cần cân nhắc.