Thị trường chứng khoán hướng tới vai trò chủ đạo trong huy động vốn trung và dài hạn

Ngày 21/10/2026, tại Tọa đàm “30 năm ngành Chứng khoán Việt Nam: Động lực mới, Vị thế mới, Sức bật mới” do Tạp chí Kinh tế - Tài chính tổ chức, ông Lương Hải Sinh – Chủ tịch Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) đã trình bày tham luận về chiến lược kiến tạo giá trị mới cho thị trường chứng khoán, khơi thông nguồn vốn trung và dài hạn.

Bức tranh thị trường sau 30 năm phát triển

Thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt được những kết quả ấn tượng về quy mô và thanh khoản. Chỉ số VN-Index duy trì quanh mốc 1.800 điểm, HNX-Index ở mức 320 điểm, trong khi giá trị giao dịch bình quân đạt 1 tỷ USD mỗi phiên. Tổng vốn hóa thị trường hiện đạt xấp xỉ 10,7 triệu tỷ đồng, tương đương trên 410 tỷ USD và chiếm khoảng 83% GDP.

Thị trường có hơn 1.500 doanh nghiệp niêm yết và đăng ký giao dịch cùng khoảng 14 triệu tài khoản nhà đầu tư. Hệ sinh thái sản phẩm đã bao gồm cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ ETF, chứng quyền có bảo đảm và hợp đồng tương lai chỉ số. Đáng chú ý, ngày 18/9/2026 thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp trong rổ chỉ số toàn cầu của FTSE Russell, mở ra cơ hội thu hút dòng vốn định chế.

Ba nhóm giải pháp trọng tâm

Theo ông Lương Hải Sinh, VNX xác định ba trụ cột chính để phát triển thị trường: đa dạng hóa sản phẩm, nâng cấp hạ tầng và tăng cường giám sát. Về sản phẩm, VNX đang triển khai hợp đồng quyền chọn chỉ số VN30, nghiên cứu sàn giao dịch chuyên biệt cho doanh nghiệp start-up, phái sinh vàng và ETF vàng.

• Nghiên cứu và phát triển chứng chỉ lưu ký (DR), ký kết MOU với Sở Giao dịch Chứng khoán Singapore (SGX) cuối tháng 9/2026.
• Hoàn tất lộ trình chuyển toàn bộ cổ phiếu niêm yết từ HNX sang HOSE, tập trung thị trường cổ phiếu.
• Hợp tác chiến lược với FTSE Russell để xây dựng các bộ chỉ số mới, đón đầu dòng vốn từ quỹ chỉ số toàn cầu.

Về hạ tầng, VNX phối hợp triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) và tài khoản giao dịch tổng (OTA), đồng thời nâng cao năng lực xử lý hệ thống giao dịch để đáp ứng thanh khoản. Công tác giám sát được chú trọng với hệ thống hiện đại, tăng cường giám sát liên thị trường và trong các kỳ cơ cấu danh mục chỉ số quốc tế.

Mục tiêu huy động 5,4 triệu tỷ đồng

Để đáp ứng mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số, tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026 – 2030 dự kiến khoảng 38,5 triệu tỷ đồng. Thị trường chứng khoán cần huy động khoảng 5,4 triệu tỷ đồng (tương đương hơn 200 tỷ USD), được cụ thể hóa tại Quyết định số 1413/QĐ-TTg ngày 27/7/2026 của Chính phủ.

Bên cạnh đó, VNX sẽ đẩy mạnh đào tạo, phổ cập kiến thức tài chính cho nhà đầu tư và đồng hành nâng cao năng lực quản trị doanh nghiệp theo chuẩn mực ESG. Quá trình này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, các định chế trung gian, doanh nghiệp niêm yết và nhà đầu tư để thị trường phát triển ổn định, đóng góp hiệu quả vào nền kinh tế.