Hà Nội đề xuất nhà thầu đường sắt cam kết không khởi kiện, khiếu nại Nhà nước
NeoAI tóm tắt
Hà Nội đề xuất cơ chế đặc thù cho 7 dự án đường sắt quan trọng, yêu cầu nhà thầu chiến lược cam kết từ bỏ quyền khởi kiện Nhà nước và giảm giá tối thiểu 10-15%. Chính sách này có thể tạo cơ hội lớn cho các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng, nhưng cũng tạo ra rủi ro pháp lý. Dự kiến hoàn thành giai đoạn 2027-2030, thu hút sự chú ý của nhà đầu tư ngành xây dựng.
Hà Nội đề xuất cơ chế đặc thù cho các dự án đường sắt
Dự thảo nghị quyết của HĐND TP. Hà Nội ngày 13/10/2026 đưa ra các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đẩy nhanh đầu tư xây dựng 7 dự án đường sắt quan trọng của Thủ đô, dự kiến hoàn thành giai đoạn 2027-2030. Điểm đáng chú ý nhất là yêu cầu nhà thầu chiến lược phải cam kết từ bỏ quyền khởi kiện, khiếu nại Nhà nước hoặc bất kỳ cơ quan nhà nước nào của Việt Nam tại các cơ quan theo bất kỳ điều ước quốc tế hoặc hợp đồng nào ra trọng tài trong nước, trọng tài nước ngoài, trọng tài quốc tế, tòa án nước ngoài hoặc tòa án quốc tế.
Theo dự thảo, trong vòng 15 ngày kể từ ngày được phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, nhà thầu chiến lược cùng các cổ đông, thành viên công ty sở hữu hoặc kiểm soát trực tiếp, gián tiếp một phần hoặc toàn bộ vốn điều lệ của nhà thầu phải nộp văn bản cam kết cho UBND TP. Hà Nội. Nếu không nộp đúng hạn, nhà thầu có thể bị thay thế bằng nhà thầu khác. Trường hợp không hoàn thành dự án theo tiến độ cam kết, nhà thầu chiến lược phải chịu trách nhiệm toàn diện, bao gồm các chế tài, nghĩa vụ bồi thường thiệt hại và các trách nhiệm khác theo quy định của pháp luật và hợp đồng.
Dự thảo xác định nhà thầu chiến lược là nhà thầu tiềm năng trong nước được Ban Chấp hành Đảng bộ TP. Hà Nội chỉ định ký hợp đồng thực hiện dự án.
Đề xuất giảm giá hoặc khống chế suất đầu tư
Về giá dự thầu, dự thảo đưa ra hai phương án đối với nhà thầu chiến lược. Phương án 1 yêu cầu giảm tối thiểu 15% so với giá gói thầu được phê duyệt đối với dự án đường sắt địa phương và 10% đối với dự án đường sắt quốc gia. Phương án 2 đề xuất nhà thầu chấp thuận suất đầu tư tối đa 120 triệu USD/km cho dự án đường sắt địa phương (chưa gồm yếu tố lưỡng dụng và VAT), trong khi mức giảm giá tối thiểu 10% vẫn áp dụng cho dự án đường sắt quốc gia.
Ngoài ra, nhà thầu chiến lược được phép thử nghiệm đồng thời một số công việc khảo sát, thiết kế và thi công trước khi dự án được phê duyệt. Việc thi công chỉ được tiến hành khi phương án tuyến, vị trí công trình tỷ lệ 1/500 hoặc quy hoạch tổng mặt bằng đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Dự thảo cũng cho phép giải phóng mặt bằng song song với quá trình lập, thẩm định và phê duyệt phương án tuyến tỷ lệ 1/500, trên cơ sở phương án tuyến tỷ lệ 1/2.000, bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân.
Danh mục 7 dự án đường sắt
Theo phụ lục, danh mục gồm 2 dự án đường sắt quốc gia và 5 tuyến đường sắt đô thị. Hai dự án đường sắt quốc gia gồm: cải dịch tuyến Hà Nội - TP.HCM hiện hữu đoạn Phú Xuyên - Ngọc Hồi (hoàn thành 2027) và tuyến đường sắt quốc gia vành đai phía Đông đoạn Ngọc Hồi - Kim Sơn (hoàn thành 2028).
Năm tuyến đường sắt đô thị dự kiến hoàn thành năm 2030 gồm: tuyến số 1 (Thượng Phúc – Khu công nghiệp đường sắt – Ngọc Hồi – Ga Hà Nội – Yên Viên – Khu đô thị đa mục tiêu Thư Lâm – Sân bay Nội Bài), tuyến số 2 (Nội Bài – Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo – Thượng Đình – Sân vận động Hùng Vương), tuyến số 8 (Hòa Lạc – Sơn Đồng – Mai Dịch – Vành đai 3 – Lĩnh Nam – Thuận An), tuyến số 10 (Võ Chí Công – Vành đai 2.5 – Vĩnh Tuy – Đông Anh) và tuyến số 14 (Cầu Thăng Long – Hồng Hà – Gia Lâm).
Nguồn vốn và hiệu lực
Về nguồn vốn, dự thảo cho phép huy động từ ngân sách trung ương, ngân sách thành phố và địa phương, trái phiếu, các khoản vay, nguồn thu từ khai thác tài sản công và khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) cùng các nguồn hợp pháp khác. Nghị quyết dự kiến có hiệu lực trong 5 năm kể từ ngày có hiệu lực.